Kılıçlı Yemin Krizi: İhraç Edilen Kurmay Yarbay Halit Türkoğlu Göreve İade Edildi
Kara Harp Okulu'nun 30 Ağustos 2024 tarihinde gerçekleşen mezuniyet töreninde yaşanan ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nden (TSK) ihraçlarla sonuçlanan olayın ardından önemli bir gelişme yaşandı. Törene damgasını vuran ve yürürlükten kaldırılan yemin metninin bazı teğmenlerce okunması sonrası disiplin soruşturmasına tabi tutulan Tabur Komutanı Kurmay Yarbay Halit Türkoğlu'nun TSK ile ilişiğinin kesilmesine yönelik karar, idare mahkemesi tarafından iptal edildi. Bu karar, Türkoğlu'nun yeniden görevine dönmesinin önünü açtı.
Ankara 10. İdare Mahkemesi, Kurmay Yarbay Halit Türkoğlu hakkında tesis edilen 'Silahlı Kuvvetlerden ayırma' cezasının hukuka uygun olmadığına ve ölçülülük ilkesiyle çeliştiğine hükmetti. Mahkeme gerekçelerinde, söz konusu disiplin cezasının uygulanmasına neden olan olayda Türkoğlu'nun doğrudan bir dahlinin veya eylemi onayladığına dair somut bir delilin bulunamadığını belirtti. Dosyada yer alan bilgilere göre, Türkoğlu'nun teğmenlerle iş birliği yaptığına veya onları bu yönde yönlendirdiğine dair herhangi bir kanıtın mevcut olmadığı vurgulandı. Mahkeme, Türkoğlu'nun eski yemin metninin okunmasını engelleyememiş olmasını bir gözetim ve denetim ihmali olarak kabul etse de, bu durumun TSK tarafından uygulanan en ağır disiplin cezası olan ihraç gerektirecek nitelikte olmadığını saptadı.
Mahkeme, bu tür bir olayın 'hizmete engel davranışlarda bulunmak' olarak nitelendirilmesinin yerine, en fazla 'astlarının gözetiminde ihmal göstermek' şeklinde değerlendirilebileceği kanaatine vardı. Disiplin hukukunun temel prensiplerinden biri olan ceza ile fiil arasındaki orantılılık (ölçülülük) ilkesine atıfta bulunan mahkeme, ihraç kararının bu ilkeye aykırı olduğu sonucuna ulaştı. Bu bağlamda, Türkoğlu'nun daha önceki sicil kayıtları da incelendi. Kayıtlarda, Türkoğlu'nun geçmiş yıllarda başarılı, disiplinli ve görevine sadık bir personel olarak tanımlandığı görüldü. Bu olumlu sicil geçmişinin de, ihraç kararını destekleyecek bir unsur oluşturmadığı değerlendirmesi yapıldı. Tüm bu gerekçeler ışığında, mahkeme ihraç işlemini ve TSK ile ilişiğin kesilmesine dair diğer ilgili işlemleri iptal etti. Bu karara karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık bulunuyor.
Bu gelişme, mezuniyet törenindeki yemin krizi sonrası yaşanan ihraçlarla ilgili olarak alınan ilk göreve iade kararı değil. Daha önce de benzer gerekçelerle ihraç edilen Albay Alper Topsakal ve Binbaşı Murat Ertürk de idare mahkemeleri tarafından görevlerine iade edilmişti. Kılıçlı yemin metninin okunmasını engelleyemediği gerekçesiyle ihraç edilen toplamda beş teğmen ve üç komutan bulunuyordu. Kurmay Yarbay Halit Türkoğlu'nun göreve iadesine ilişkin bu son karar, konuyla ilgili hukuki sürecin önemli bir aşamasını teşkil ediyor ve benzer durumlarda emsal niteliği taşıma potansiyeli taşıyor.
