Limon Fiyatlarındaki Uçurum: Tarladan Market Raflarına Destansı Fiyat Artışı
Adana'nın bereketli topraklarında, özellikle Çukurova ilçesinde erkenci limon türlerinin hasat dönemi coşkuyla başladı. Yaklaşık 215 bin dönümlük alanda titizlikle yetiştirilen bu narenciye ürünlerinde, bu yıl tahmini 700 bin tonluk bir rekolte bekleniyor. Ancak hasadın başlamasıyla birlikte, çiftçinin emeğinin karşılığı ile son tüketicinin cebinden çıkan rakam arasındaki akıl almaz makas, ülke gündeminin üst sıralarına yerleşti. Üreticiden kilogramı yalnızca 5 Türk Lirası'na alıcı bulan limon, tedarik zincirindeki farklı aşamalardan geçtikçe adeta bir servet değerine ulaşıyor.
Adana Kabzımallar Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mahsun Doğan, bu çarpıcı fiyat farkına dikkat çekerek, üreticinin adil bir kazanç elde etmekte zorlandığını vurguladı. Doğan'ın aktardığına göre, tarlada 5 TL'ye satılan limonun kilogramı, sebze hallerinde 10 TL'ye kadar çıkabiliyor. Ancak bu rakam, ürünün semt pazarlarına ulaşmasıyla birlikte adeta fırlayarak 40 TL seviyelerine tırmanıyor. Fiyat artışının durmadığı nokta ise süpermarketler oluyor. Rakamların 100 TL'yi bulduğu marketlerde, limon adeta lüks bir tüketim ürününe dönüşüyor. Doğan, bu durumun hem üreticiyi hem de tüketiciyi ciddi şekilde mağdur ettiğini belirterek, "Biz burada 10 liraya limon satamazken, marketlerde 100 liraya yakın fiyata satılıyor. Üreticiden tüketiciye herkes mağdur" şeklinde konuştu.
Fiyat makasının bu denli açılmasında, hal dışı ve kayıt dışı satışların da önemli bir rol oynadığına dikkat çeken Başkan Doğan, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği çağrısında bulundu. Kayıt dışı çalışan ve ürünleri hal dışından satan kişilerin, piyasayı olumsuz etkilediğini ve fiyat farkını daha da derinleştirdiğini ifade eden Doğan, tüm ürün gruplarının etkin bir şekilde denetim altına alınması ve azami satış fiyatlarının belirlenmesi gerektiğini savundu. Doğan, bu tür düzenlemelerin, tüketicinin daha uygun fiyatlarla ürüne erişimini sağlayacağını, böylece hem çiftçinin elindeki ürünün değerleneceğini hem de halkın sofrasına daha fazla limon gireceğini sözlerine ekledi. Yetkililerden, bu fiyat farkının giderilmesi ve denetimlerin artırılması yönünde acil önlemler alınmasını talep etti.
Üreticilerden Özcan Egin de, uzun ve meşakkatli bir sürecin ardından elde ettikleri ürünün değerinin altında satılmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Egin, limonun tarlada yetiştirilme sürecinin, bir bebeği büyütmek kadar özen ve emek gerektirdiğini anlattı. Yüksek gübre ve ilaç maliyetleri altında ezildiklerini belirten Egin, tarlada kilogramı 5 TL'den alıcı bulamamanın hayal kırıklığı yarattığını ifade etti. Ürün bolluğuna rağmen, ihracatın yetersiz kalması nedeniyle ürünlerin elde kaldığını vurgulayan Egin, tüketiciye fiyatları söylediklerinde şaşkınlıkla karşılaştıklarını anlattı. Marketlerdeki 100 TL'lik fiyatları duyduklarında, kendilerinin şaka yaptığını düşündüklerini belirten Egin, aracıların fahiş fiyatlarla satış yapmasının hem kendilerini hem de nihai tüketiciyi mağdur ettiğini sözlerine ekledi. Çiftçinin yaptığı masrafın karşılığını alamadığını ve hasat mevsiminin umutsuzlukla geçtiğini dile getirdi.
