Madagaskar'da 170 Milyon Dolarlık Teleferik Projesi Beklenen İlgiyi Görmedi
Madagaskar'ın başkenti Antananarivo'da, şehir içi ulaşım sorununa çözüm getirmesi ve günlük on binlerce insanı taşıması amacıyla büyük umutlarla hizmete açılan 170 milyon dolarlık teleferik projesi, hayal kırıklığı yarattı. Yılda 75 bin yolcu kapasitesiyle hizmet vermesi planlanan modern ulaşım ağı, açılışının ardından beklenen ilgiyi göremedi. Vatandaşlar, zaman kazanma potansiyeli yüksek olmasına rağmen, teleferik yerine daha ekonomik olan geleneksel toplu taşıma araçlarını tercih etmeye devam etti.
Sahra Altı Afrika'nın bu ölçekte inşa edilen ilk projelerinden biri olarak lanse edilen teleferik sistemi, günde 75 bin yolcu taşıyarak şehir trafiğinde önemli bir rahatlama sağlaması ve yollardaki araç yoğunluğunu azaltması öngörüsüyle yola çıkmıştı. Ancak, projenin maliyet odaklı değerlendirmesi, beklenen etkiyi yaratamadı. Teknik bir aksaklık veya altyapısal bir sorun söz konusu olmamasına rağmen, teleferiğin bilet ücretlerinin, şehirde yaygın olarak kullanılan minibüslerin fiyatının altı ila sekiz katı arasında değişmesi, halkın tercihlerini doğrudan etkiledi. Madagaskar'da ortalama aylık gelirin yaklaşık 72 dolar civarında seyrettiği göz önüne alındığında, birçok Antananarivo sakini için zaman tasarrufu, ulaşım maliyetinin yüksekliği karşısında ikinci planda kaldı.
Teleferik projesi, sadece yüksek maliyetiyle değil, aynı zamanda güvenlik endişeleriyle de eleştirilere maruz kaldı. Başkentte sıkça yaşanan elektrik kesintileri, vatandaşlar arasında teleferiğin kullanımıyla ilgili tereddütlere yol açtı. "Elektrikler kesildiğinde havada mahsur kalma ihtimalimiz bizi endişelendiriyor" gibi sorular, projenin halk nezdindeki güvenilirliğini sorgulanır hale getirdi. Eski Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina döneminde hayata geçirilen ve ülkenin ulaşım altyapısında bir dönüm noktası olarak nitelendirilen bu proje, büyük ölçüde Fransa'dan alınan kredilerle finanse edilmişti. 300 bin kişilik nüfus için planlanan ancak bugün yaklaşık 3 milyon kişiye ev sahipliği yapan bir metropolde, altyapı yatırımlarının halkın alım gücüyle uyumlu olması gerektiği gerçeği bir kez daha ortaya çıktı.
Projenin tamamlanması üç yıl sürmüş ve açılışının ardından hedeflenen yolcu sayısına ulaşılamaması dikkat çekici bir durum oldu. Geçtiğimiz yıl yaşanan siyasi çalkantılar sırasında bazı teleferik istasyonlarının zarar görmesi de projenin karşılaştığı zorlukları artırdı. Uzmanlar, bu projenin en büyük hatasının, halkın sosyo-ekonomik gerçeklerini ve alım gücünü yeterince analiz etmemesi olduğunu vurguluyor. Cape Town Üniversitesi Ulaşım Çalışmaları Merkezi'nden ulaşım planlama danışmanı Pieter Onderwater'ın da belirttiği gibi, düşük gelirli toplumlarda insanlar genellikle zaman kazanmaktan ziyade ulaşım maliyetini önceliklendiriyor. Maliyetin geleneksel ulaşım seçeneklerinin birkaç katı olması durumunda, vatandaşların trafikte beklemeyi göze alması şaşırtıcı değil. Afrika'nın hızla kentleşen yapısı ve artan toplu ulaşım ihtiyacı düşünüldüğünde, Antananarivo teleferik projesi, büyük altyapı yatırımlarında maliyetin yanı sıra vatandaşın ekonomik durumunun da ne kadar kritik bir faktör olduğunu gösteren önemli bir vaka olarak öne çıkıyor.
