Meksika'da Demiryolu İnşaatı Sırasında Bin Yıllık Yer Altı Şehri Bulundu
Meksika'nın kuzeyinde, Sonora eyaletinde sürdürülen bir demiryolu hattı inşaat projesi, beklenmedik ve tarihi bir keşfe sahne oldu. Ímuris-Nogales demiryolu güzergahında çalışmalarını sürdüren işçiler, toprağı kazarken yaklaşık 1200 yıllık bir antik yerleşim alanının izlerini buldu. Arizona sınırına yakın bir bölgede, Cocospera Nehri vadisinde yer alan bu gizemli yerleşimin 'La Ciénega' olarak adlandırıldığı bildirildi. Keşfin, bölgenin zengin tarihine ışık tutması bekleniyor.
Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'ne (INAH) bağlı uzman ekipler, bölgede detaylı incelemeler gerçekleştirdi. Yapılan ön çalışmalar sonucunda, bu antik yerleşimde yaklaşık 60 adet konutun bulunduğu tespit edildi. Arkeologlar, alanın ilk kez 2008 yılında fark edildiğini ancak o dönemde sadece birkaç yapının kayıt altına alınabildiğini belirtti. Ancak, 2026 yılında tamamlanması planlanan demiryolu projesi kapsamında başlatılan yeni ve kapsamlı kazı çalışmalarıyla birlikte, bu yerleşim alanının büyük bir kısmı gün yüzüne çıkarıldı. Özellikle dikkat çeken bir mimari özellik ise, evlerin büyük çoğunluğunun yer altına inşa edilmiş olmasıydı.
Yer altı yapıları, oval ve dikdörtgen planları ile dikkat çekiyor. Bu evlerin derinliklerinin 1 ila 2,2 metreye kadar ulaştığı gözlemlendi. Uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmelere göre, bu özgün mimari anlayışın temelinde, bölgenin aşırı sıcak iklim koşullarından korunma amacı yatıyor olabilir. Yer altına inşa edilen yapılar, hem daha serin bir yaşam alanı sunarken hem de yapıların zamanın zorlu koşullarına karşı daha dayanıklı olmasını sağlıyordu. Bu durum, antik toplulukların çevre koşullarına uyum sağlama konusundaki ustalıklarını da gözler önüne seriyor.
Arkeologlar, La Ciénega'daki yer altı yaşam alanlarının zaman içerisinde genişletildiğini ve bazı konutların birden fazla nesil tarafından kullanıldığını düşünüyor. Evlerin iç yapısında, birbirine bağlı odalar ve küçük avlu benzeri alanların bulunması, geniş ailelerin aynı yaşam kompleksi içerisinde bir arada yaşadığına işaret ediyor. Yaklaşık 250 metreye 250 metrelik bir alana yayılan bu köy yerleşiminde, tarımsal faaliyetlere dair de önemli izler bulundu. Cocóspera Nehri'nin sunduğu verimli toprakların, bu yerleşimin uzun süre boyunca ayakta kalmasını ve gelişmesini desteklediği düşünülüyor. Kazı çalışmaları sırasında ayrıca, iki farklı kaya sanatı alanı ve çok sayıda mezar kalıntısı da gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 40 geleneksel defin ve 28 kremasyon kalıntısı tespit eden araştırmacılar, bazı mezarlarda bulunan deniz kabuğundan yapılmış süs eşyalarının, o dönemdeki topluluk içinde sosyal statü farklılıklarının olabileceği ihtimalini de gündeme getirdi.
Yetkililer, bu önemli arkeolojik keşfin, demiryolu projesi kapsamında gerçekleştirilen zorunlu kurtarma kazıları sırasında tamamen tesadüfen ortaya çıktığını vurguladı. Demiryolu inşaat çalışmaları devam ederken, arkeologlar bölgede aylar süren titiz bir çalışma yürüttü. Uzmanlar, La Ciénega yerleşiminin, Sonora bölgesindeki en dikkate değer ve önemli arkeolojik buluntulardan biri olma potansiyeli taşıdığını belirtiyor. Bu keşif, bölgenin prehistorik dönemlerine dair bilgilerimizi zenginleştirecek ve antik yaşam biçimleri hakkında yeni ipuçları sunacaktır.
