NATO Zirvesi'nde Çekya Liderleri Arasındaki Gerilim Ankara'ya Yansıdı
Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Çekya Cumhuriyeti'nin iki önemli ismini, Cumhurbaşkanı Petr Pavel ve Başbakan Andrej Babis arasındaki derin siyasi görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi. Çekya'nın NATO'ya üye olduğu 1999 yılından bu yana devam eden bu siyasi gerilim, Ankara'daki zirveye de damgasını vurdu. Başbakan Babis'in, Rusya yanlısı duruşuyla bilinen Cumhurbaşkanı Pavel'i, NATO heyetine dahil etme konusundaki isteksizliği, zirvenin organizasyon aşamasında dahi kendini gösterdi. Bu durum, Cumhurbaşkanı Pavel'in hukuki yollara başvurarak Anayasa Mahkemesi kararıyla heyete dahil olma hakkını elde etmesiyle daha da belirginleşti. Ancak iki lider arasındaki iletişim kopukluğu ve farklı kutuplardaki duruşları, zirve boyunca ve özellikle aile fotoğrafında belirgin bir şekilde hissedildi.
Ankara'daki Beştepe'de çekilen NATO aile fotoğrafında, iki liderin birbirlerinden uzak ve ayrı köşelerde yer alması, aralarındaki siyasi mesafenin somut bir göstergesi oldu. Bu durum, sosyal medyada 'kavgalı elti gibi fotoda iki ayrı uçtalar' şeklinde yorumlara neden oldu. Çekya'nın NATO zirvesine iki farklı liderle katılması ve bu liderlerin Türkiye'ye dahi ayrı uçaklarla gelmesi, ülkenin bu konudaki bölünmüşlüğünü ve organizasyonel zorluklarını ortaya koydu. Zirve boyunca birbirleriyle neredeyse hiç iletişim kurmayan Pavel ve Babis'in bu tavrı, uluslararası bir platformda dahi siyasi farklılıkların ne denli derinleşebileceğini gösteren bir örnek teşkil etti.
Zirvenin sonuç bildirgesine ilişkin açıklamalarda bulunan Başbakan Andrej Babis, Çekya'nın Ukrayna'ya yönelik askeri destek paketine katkıda bulunmayacağını net bir dille ifade etti. Babis, zirve sonrası yaptığı basın açıklamasında, Ukrayna'ya yönelik taahhüt edilen 70 milyar Avroluk askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteğine Çekya'nın mali katkı sağlamayacağını belirtti. Babis, Avrupa'nın öncelikli olarak balistik füzelere karşı savunma kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini vurgulayarak, asıl tehdidin bu füzeler olduğunu savundu. Çekya'nın milli gelirinin yüzde 2'sini savunmaya ayırma hedefinin bu yıl değil, gelecek yıl gerçekleştirileceğini dile getiren Babis, mevcut ekonomik koşullar altında bu hedefe ulaşmanın gerçekçi olmadığını düşündüğünü sözlerine ekledi.
Başbakan Babis, Çekya'nın NATO bünyesinde gayri safi yurt içi hasılasına oranla savunmaya en az pay ayıran ülkelerden biri olduğunu belirterek, bu durumun zirvedeki konuşma sırasını dahi etkilediğini ima etti. Ankara'da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Sonuç Bildirgesi'nde, müttefik ülkelerin 2026 yılı için Ukrayna'ya 70 milyar Avro tutarında askeri destek taahhüdünde bulunduğu ve bu desteğin 2027'de de aynı seviyede sürdürüleceği belirtilmişti. Ancak Başbakan Babis'in açıklamaları, bu ortak kararın Çekya tarafından tam olarak benimsenmediğini ve ülkenin savunma harcamalarına yönelik farklı bir yaklaşım sergilediğini ortaya koydu. Bu durum, NATO içindeki ekonomik ve siyasi farklılıkların bir başka boyutunu daha gözler önüne serdi.
