Öğrenci Affı Detayları: Kimler Yararlanacak, Başvurular Nasıl Yapılacak?
Yükseköğretim kurumlarında eğitimine devam edemeyen veya çeşitli nedenlerle öğrencilik statüsünü kaybeden binlerce öğrenci için yeni bir umut ışığı doğdu. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, geniş bir öğrenci kitlesine yeniden üniversite kapılarını aralıyor. Bu önemli düzenleme sayesinde, geçmişte farklı sebeplerle eğitim hayatına ara vermek zorunda kalan gençler, belirli şartları yerine getirmeleri halinde öğrenimlerine kaldıkları yerden devam edebilecekler. Kanun, lisansüstü, lisans, ön lisans, intibak ve hazırlık eğitimlerini kapsayarak, öğrenci affı uygulamasının kapsamını oldukça geniş tutuyor.
Bu yeni düzenlemeden yararlanmak isteyen öğrencilerin öncelikli olarak bilmesi gereken en önemli detay, başvuru süresi. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört aylık bir süre tanınıyor. Bu süre zarfında, öğrencilikle ilişiği kesilen veya bir yükseköğretim programını kazanmasına rağmen kayıt yaptıramayan tüm adayların, ilişiklerinin kesildiği ya da kayıt hakkı kazandıkları ilgili yükseköğretim kurumuna resmi başvurularını yapmaları gerekiyor. Başvuru işlemleri tamamlandıktan sonra, bu öğrencilerin eğitimlerine 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlangıcında devam etmeleri öngörülüyor. Öğrenimlerinin devamı süresince, mevcut eğitim-öğretim esaslarına göre işlem yapılacak ve bu süreçte Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) belirleyeceği usul ve esaslar geçerli olacak.
Askerlik görevi nedeniyle eğitimine ara vermek zorunda kalan gençler de bu affın getirdiği imkanlardan faydalanabilecek. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik hizmetini sürdürmekte olanlar, terhislerini takip eden iki aylık süre içerisinde ilgili üniversiteye başvuruda bulunmaları halinde yeniden öğrenim hakkı kazanabilecekler. Bu durumdaki öğrencilerin askerlik ertelemeleriyle ilgili işlemler ise yürürlükteki kanunların ilgili maddelerine göre yürütülecektir. Ayrıca, bu düzenleme ile yeniden öğrenci statüsü kazananlara, belirli kriterleri karşılamaları durumunda yatay geçiş imkanı da sunuluyor. Öğrenciler, ÖSYS veya YKS puanları ile kayıt yaptırdıkları döneme ait aynı veya farklı bir diploma programının taban puanına sahip olmaları halinde, bu programlara yatay geçiş yapma şansına sahip olacaklar. Yatay geçiş kontenjanları, ilgili programın mevcut öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki imkanları göz önünde bulundurularak belirlenecek.
Açık öğretim programlarına geçiş imkanı da bu düzenlemenin önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Yeni öğrenci statüsü kazananlar, talep etmeleri halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer açık öğretim programlarına yatay geçiş yapabilecekler. Bu geçişlerin detaylı usul ve esasları yine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek. Ancak, bu geniş kapsamlı düzenlemenin bazı önemli istisnaları da bulunuyor. Terör suçları, kasten adam öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi ciddi suçlardan mahkum olanlar bu affın dışında tutuluyor. Sahte belge kullanarak kayıt yaptıranlar, kayıt sırasında sahte belge ibraz edenler ve fikri mülkiyet haklarına aykırı davrananlar ile terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu tespit edilenlerin de bu düzenlemeden yararlanması mümkün olmayacak. Bununla birlikte, Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesine bağlı özel kanunlarla belirlenmiş eğitim kurumlarından ilişiği kesilenler de kapsam dışı bırakıldı. Bu özel kurumların nam ve hesabına başka üniversitelerde öğrenim görürken ilişiği kesilen öğrenciler için de bu düzenleme geçerli olmayacak.
Öğrenci affı düzenlemesinin yanı sıra, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler için de önemli bir değişiklik yapıldı. Buna göre, intörn eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan ve mezun olabilmek için ek sınava ihtiyacı olan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları tüm teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav hakkı tanındı. Teorik derslerden başarı gösterip uygulamalı eğitim veya intörn eğitimini tamamlayamamış ya da başarısız olmuş öğrencilere de bu eğitimlerini tamamlama fırsatı verildi. Ancak, bu ek sınav hakları, azami öğrenim süresini doldurmuş ara sınıf öğrencileri için geçerli olmayacak. Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, bu düzenlemenin hiçbir gencin hayalinin yarım kalmaması adına önemli bir adım olduğunu belirterek, öğrencilerin yeniden üniversitelerle buluşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Özvar, bu affın, çeşitli nedenlerle eğitim hayatına ara vermek zorunda kalan gençler için büyük bir fırsat sunduğunu vurguladı.
