Okyanusun Derinliklerinde Yapay Zeka İçin Dev Veri Merkezi Devreye Girdi
Çin'in teknolojik atılımları hız kesmeden devam ediyor. Yapay zeka altyapısını güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak, Şanghay Lin-gang Sualtı Veri Merkezi, ticari operasyonlarına başlamış bulunuyor. Bu çığır açan tesis, kıyı şeridinden yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta, denizin 10 metre derinliğinde konumlandırılmış durumda ve tamamen rüzgar enerjisi ile çalışıyor.
Küresel ölçekte veri merkezlerinin artan enerji talebi, özellikle yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte önemli bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda. Uluslararası Enerji Ajansı'nın öngörülerine göre, 2030 yılına kadar veri merkezlerinin elektrik tüketiminin iki katından fazla artarak 945 teravat-saate ulaşması bekleniyor. Şanghay Lin-gang projesi, bu artan yükü hafifletmek ve yapay zeka gelişiminin çevresel etkilerini minimize etmek amacıyla geliştirildi. Proje, elektrik şebekeleri, arazi kullanımı ve tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı azaltma potansiyeli taşıyor.
Yaklaşık 226 milyon dolarlık devasa bir yatırımla hayata geçirilen bu proje, China Communications Construction firmasının bir iştiraki tarafından inşa edildi. Şu anda 2,3 megavat kapasiteyle çalışan tesisin, tam kapasiteye ulaştığında 24 megavat güce erişmesi planlanıyor. Dört katmana yayılmış 192 sunucu rafını barındıran veri merkezi, büyük veri etiketleme ve yerli büyük dil modellerinin geliştirilmesi gibi kritik yapay zeka süreçlerine ev sahipliği yapıyor. Ayrıca, China Telecom bilişim kümeleri ve yerel hizmet sağlayıcıları da bu yenilikçi sisteme entegre edilmiş durumda.
Geleneksel veri merkezlerinin soğutma ihtiyacı, toplam enerji tüketiminin yaklaşık üçte birini oluştururken, sualtı veri merkezleri bu soruna yenilikçi bir çözüm sunuyor. Şanghay Lin-gang tesisinde, ortalama 15 santigrat derece olan deniz suyu, sirkülasyonlu bir ısı eşanjör sistemi aracılığıyla kullanılarak soğutma maliyetleri dramatik bir şekilde düşürülüyor. Bu sayede enerji tüketiminde yüzde 22,8'lik bir azalma sağlanıyor. Proje geliştiricileri, bu sualtı tasarımının soğutma için tatlı su kullanımını tamamen ortadan kaldırdığını ve arazi ihtiyacını yüzde 90'ın üzerinde azalttığını belirtiyor. Tesisin güç kullanım etkinliği (PUE) değeri 1.15 olarak ölçülürken, tam ölçekli operasyonda yıllık 61 milyon kilovat-saatlik elektrik tasarrufu öngörülüyor.
Veri merkezinin enerji ihtiyacının büyük bir kısmı, doğrudan deniz altı kablolar aracılığıyla bağlandığı açık deniz rüzgar santrallerinden karşılanıyor. Bu sayede tesisin elektrik gereksiniminin yüzde 95'inden fazlası yenilenebilir kaynaklardan elde ediliyor. Daha önce Microsoft'un İskoçya açıklarında yürüttüğü araştırma projesiyle fizibilitesi kanıtlanan sualtı veri merkezi konsepti, Şanghay Lin-gang projesiyle ticari ve operasyonel bir boyut kazanmış oldu. Geliştiriciler, bu başarının ardından sualtı veri merkezi kurulumlarını küresel ölçekte yaygınlaştırmayı hedeflediklerini duyurdular.
