Peru'da 5 Bin Yıllık Gizem: Dağa Kazınmış Çukurlar Muhasebe Kaydı Çıktı
Peru'nun güneyinde yer alan ve arkeoloji dünyasında uzun süredir merak uyandıran Pisco Vadisi'ndeki devasa çukur sistemiyle ilgili önemli bir keşif yapıldı. 'Delikler Kuşağı' olarak bilinen ve yaklaşık 5 bin 200 adet çukurdan oluşan bu antik yapının, İnka İmparatorluğu'nun karmaşık bir muhasebe ve kaynak yönetimi aracı olarak kullanıldığına dair yeni bilimsel bulgular ortaya konuldu. Antiquity adlı saygın bilimsel dergide yayımlanan araştırma, bu gizemli çukurların rastgele oluşmadığını, aksine dönemin gelişmiş bir sisteminin parçası olduğunu ortaya koyuyor.
Monte Sierpe bölgesinin yamaçlarında yaklaşık bir buçuk kilometrelik bir alana yayılan bu çukurların her birinin ortalama 2 metre genişliğinde ve 1 metre derinliğinde olduğu belirlendi. Yıllardır arkeologların dikkatini çeken bu oluşumlar, son teknoloji drone haritalama ve mikroskobik analizler kullanılarak detaylı bir şekilde incelendi. Sydney Üniversitesi'nden dijital arkeolog Jacob L. Bongers liderliğindeki araştırma ekibi, çukurların belirli düzenler içinde, hassas sıralamalarla yerleştirildiğini tespit etti. Bu düzenli dizilim, İnkaların kullandığı ve düğümlü iplerle bilgi kaydettikleri 'khipu' adı verilen kayıt sistemini anımsatıyor ve çukurların da sayısal verileri takip etmek için kullanılmış olabileceği fikrini güçlendiriyor.
Çukurların içinde yapılan detaylı analizler sonucunda mısır kalıntılarının yanı sıra, sepet yapımında kullanılan saz ve hasır otu polenlerine rastlandı. Bu arkeolojik bulgular, 'Delikler Kuşağı'nın İnka yönetimindeki 'mit'a' olarak bilinen zorunlu iş gücü ve vergi sisteminin bir parçası olduğuna işaret ediyor. Bilim insanları, bu çukurların, bölge halkının devlete sunduğu katkıların envanterini tutmak ve mısır gibi temel ürünlerin takas edildiği bir merkez olarak işlev gördüğünü düşünüyor. Bu sistem, imparatorluğun kaynaklarını etkin bir şekilde yönetmesine ve vergi toplama süreçlerini düzenlemesine olanak tanımış olabilir.
Stratejik bir konumda yer alan Monte Sierpe, Peru'nun kıyı şeridi ile dağlık iç bölgeleri arasındaki önemli bir ticaret yolu üzerinde bulunuyordu. Geç Ara Dönem'de yoğun bir nüfusun yaşadığı bu bölge, takas ekonomisinin canlı bir merkezi olarak öne çıkıyordu. Araştırma lideri Jacob L. Bongers, mevcut verilerin çukurların güçlü bir ticaret ve muhasebe işlevi gördüğünü desteklediğini belirtiyor. Ancak bu hipotezin kesin olarak kanıtlanması için, bölgedeki diğer yerleşim alanlarıyla karşılaştırmalı çalışmaların sürdürülmesi gerektiğinin altını çiziyor. Arkeologlar, bu eşsiz envanter sisteminin neden yalnızca bu belirli bölgeyle sınırlı kaldığını anlamak için araştırmalarına devam etmeyi planlıyor.
