Rusya'da Vergi Borçlularına Yeni Kısıtlamalar Geliyor
Rusya hükümeti, elektronik ticaret alanındaki vergi kayıplarını ve vergi kaçakçılığını önlemeye yönelik kapsamlı bir yasa tasarısını parlamento gündemine taşıdı. Yeni düzenleme ile birlikte, çevrimiçi pazar yerleri üzerinde faaliyet gösteren satıcıların vergi yükümlülüklerinin takibi ve denetlenmesi konusunda daha doğrudan bir sorumluluk üstlenecekler. Bu adım, vergi tahsilatını güvence altına almayı ve kayıt dışı ekonomiyi daraltmayı hedefliyor.
Tasarıda yer alan yenilikçi yaptırımlar, geleneksel yöntemlerin ötesine geçiyor. Halihazırda uygulanan banka hesaplarının dondurulması, gecikme faizlerinin uygulanması, teminat ve kefalet gibi uygulamalara ek olarak, e-ticaret platformlarına vergi borcunu ödemeyen veya vergi açısından riskli olarak değerlendirilen satıcıların yeni sipariş almasını engelleme ve ürün listelemelerini durdurma yetkisi verilecek. Bu mekanizma, vergi borçlularının ticari faaliyetlerini çevrimiçi platformlarda sürdürmelerini engelleyerek caydırıcı bir etki yaratmayı amaçlıyor.
Önerilen sistem çerçevesinde, pazar yeri işletmecileri, Rusya Federal Vergi Servisi (FNS) tarafından belirlenen riskli satıcı profillerini tespit edecek ve bu bilgiyi FNS ile paylaşacak. Belirlenen satıcılara, sunulan iddiaları çürütmeleri veya durumlarını açıklığa kavuşturmaları için 30 günlük bir süre tanınacak. Eğer satıcı bu süre zarfında FNS nezdinde gerekli adımları atmaz veya istenen belgeleri sunmazsa, vergi dairesi platformdan ilgili satıcının faaliyetlerinin askıya alınmasını talep edebilecek. Bu talebi yerine getirmeyen e-ticaret platformları ise her bir ihlal için ciddi idari para cezalarıyla karşı karşıya kalacak. Yeni uygulamanın, resmi gazetede yayımlanmasının ardından dokuzuncu ayın sonunda yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Bu yasa tasarısı, halihazırda yürürlükte olan ve belirli şirket gruplarına yönelik vergi kaçakçılığı şüphelerini gidermeyi amaçlayan bir pilot uygulamanın kapsamını genişletiyor. Bu pilot program kapsamında, en büyük çevrimiçi ticaret platformları, şirketleri bölerek vergi avantajı sağlamaya çalışan yapılara ait kritik verileri FNS ile paylaşmaktaydı. Özellikle, tüm şirketlerinde aynı kişinin kurucu ve yönetici olduğu, en az bir şirketin özel vergi rejiminden faydalandığı ve 2024 yılı toplam cirosu vergi muafiyetiyle birlikte 60 milyon rubleyi aşan işletme grupları bu incelemelerin odak noktasını oluşturuyordu.
Türkiye'de ise şu an itibarıyla pazar yerlerine, vergi borcu bulunan satıcıları doğrudan engelleme veya ilanlarını kaldırma zorunluluğu getiren birebir aynı bir düzenleme bulunmamaktadır. Türkiye'de Gelir İdaresi Başkanlığı, e-ticaret platformlarından satıcıların tüm ticari verilerini toplayarak detaylı bir denetim mekanizması işletmektedir. Bununla birlikte, satış engeli yerine, vergi borçlarına yönelik doğrudan e-haciz işlemleri, banka hesaplarının bloke edilmesi veya stopaj yoluyla kesinti gibi yöntemler tercih edilmektedir. Ancak Rusya'daki bu yeni düzenlemenin potansiyel başarısı, kayıt dışılıkla mücadeleye büyük önem veren Türkiye'de de, denetim yükünü platformlara aktaran benzer bir yaptırım modelinin gelecekte tartışmaya açılıp açılmayacağı konusunda e-ticaret dünyasında şimdiden önemli bir merak uyandırmış durumdadır.
