Safranbolu'da Altın Baharatın Geleceği İçin Yeni Proje Başladı
Karabük'ün tarihi ve kültürel mirasının önemli bir parçası olan Safranbolu'da, dünyaca bilinen ve Avrupa Birliği'nden coğrafi işaret tescili almış olan safranın yeni üretim sezonu heyecanı yaşanıyor. Üreticilerin ve ilgili kurumların iş birliğiyle başlatılan yeni bir proje, bu değerli baharatın verimini ve kalitesini daha da yükseltmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında, safran soğanlarının toprakla buluşturulduğu bir tören düzenlendi.
Türkiye'nin en değerli tarım ürünleri arasında gösterilen Safranbolu safranına yönelik üretim çalışmalarının yeniden canlandırılması hedefleniyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün öncülük ettiği, 'Kontrollü Koşullarda Bilimle Yeşeren Safran Yetiştiriciliği' adını taşıyan proje çerçevesinde, ilçenin bereketli topraklarına safran soğanları ekildi. Bu önemli adım, hem yerel ekonomiye katkı sağlamayı hem de uluslararası alanda tanınan bu özel ürünün sürdürülebilirliğini güvence altına almayı hedefliyor.
Safranbolu'nun Yukarıçiftlik köyü Keten Mahallesi'nde gerçekleştirilen dikim etkinliği, projenin başlangıcını simgeledi. Bu çalışmanın temel gayesi, safran üretim sürecinde verim düşüşlerine neden olabilen risk faktörlerini minimize etmek ve bitkinin en elverişli şartlarda büyümesini sağlamak. Bu doğrultuda, köstebek, kör fare, tarla faresi, Manas kurdu gibi zararlı hayvanların yanı sıra yabani otlar ve hatta yaban domuzlarının neden olabileceği tehditler de detaylı bir şekilde incelenecek. Ayrıca, dolu, sel ve aşırı yağış gibi olumsuz hava koşullarının safran üretimine olan etkileri de bilimsel yöntemlerle araştırılacak.
Safranbolu İlçe Tarım ve Orman Müdürü, ilçede yüzyıllardır süregelen safran üretiminin kalitesiyle küresel çapta bir üne kavuştuğunu vurguladı. Ürünün Türkiye'de coğrafi işaretle tescillenmiş olmasının yanı sıra, 2024 yılında Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili alan ilk Türk baharatı unvanını kazanmasının, Safranbolu safranının uluslararası tanınırlığını ve prestijini önemli ölçüde artırdığını belirtti. Bu başarı, ürünün dünya pazarındaki konumunu güçlendirme potansiyeli taşıyor.
Mevcut durumda Safranbolu'da yaklaşık 110 dekarlık bir alanda 51 üretici safran yetiştiriciliği yapıyor. Yıllık ortalama 55 ila 60 kilogram civarında bir üretim gerçekleştiriliyor. Ancak üreticiler, çeşitli riskler nedeniyle verim dalgalanmaları ve soğan gelişiminde olumsuzluklar yaşayabiliyor. İşte bu noktada, yeni proje devreye girerek, safranın en verimli ve kaliteli şekilde yetişebileceği koşulları belirlemek üzere kapsamlı bir saha çalışması başlatıyor. Bu kapsamda dört farklı toprak yapısı ve yedi farklı yetiştirme tekniği denenerek, bilimsel verilere dayalı en iyi uygulamalar tespit edilecek.
Proje, ilk etapta iki farklı işletmede hayata geçirilecek. Ekim ve kasım aylarında safran çiçeklerinin gelişim süreci ve elde edilen ürün miktarı titizlikle takip edilecek. Projenin ikinci yılının sonunda ise toprak altındaki safran soğanları çıkarılarak detaylı bir analizden geçirilecek. Soğanların çoğalma kapasitesi, fiziksel boyutları ve genel sağlık durumları incelenecek. Elde edilen tüm veriler raporlanacak ve Safranbolu'daki diğer safran üreticileriyle paylaşılacak. Bu sayede, bölgedeki tüm üreticilerin bilgi ve tecrübe düzeylerinin artırılması amaçlanıyor.
Safran üretim çiftliğinin işletmecisi ve aynı zamanda ziraat mühendisi olan Mine Yılmaz, bu çalışmanın temel amacının, safranın hangi toprak ve yetiştirme ortamlarında en yüksek verimi verdiğini kesin olarak ortaya koymak olduğunu ifade etti. İki yıl sürecek bu proje tamamlandığında, hem safran çiçeğinin verimliliğinin artırılması hem de üretimin uzun vadede sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Yılmaz, safranın üretiminin yoğun emek ve dikkat gerektiren bir süreç olduğuna dikkat çekerek, bu tür projelerle üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanmasının, hem Safranbolu'nun yerel ekonomisine hem de bu alanda çalışan üreticilere önemli katkılar sunacağını belirtti. Bu çalışmalar, dünyanın en pahalı baharatlarından biri olarak kabul edilen safranın değerini ve üretim potansiyelini daha da yukarılara taşıyacak.
Proje kapsamında düzenlenen törene, Safranbolu Kaymakamı Hayrettin Baskın, İl Tarım ve Orman Müdürü Yasin Önder ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri de katılarak destek verdiler. Bu iş birliği ve bilimsel yaklaşım, önümüzdeki iki yıl boyunca elde edilecek bulgularla, Safranbolu'da safran üretiminin daha verimli, karlı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için sağlam bir yol haritası oluşturacak. Bu proje, bölgenin en değerli tarımsal mirasının geleceğini güvence altına alma yolunda atılmış stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.
