SGK'dan Emeklilere Uyarı: Sahte Sigortalılık Tespit Edilirse Maaşlar Kesiliyor!
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik sisteminin şeffaflığını ve doğruluğunu sağlamak amacıyla denetimlerini titizlikle sürdürüyor. Özellikle emeklilik hakkı elde etmek veya gerekli prim gün sayısına ulaşmak için fiilen çalışmadığı halde sigortalı gibi gösterilen kişilere yönelik incelemeler yoğunlaştırıldı. Bu tür usulsüzlüklerin tespiti durumunda, ilgili kişilerin emeklilik işlemleri iptal edilebiliyor ve geçmişte ödenmiş olan emekli maaşları yasal faizleriyle birlikte geri talep ediliyor. Kurum, prim ödemelerindeki hileli durumların önüne geçmeyi hedefliyor.
Bu denetimler, emeklilik işlemleri tamamlandıktan uzun bir süre sonra dahi vatandaşlar için beklenmedik mağduriyetlere yol açabiliyor. Yakın zamanda yaşanan bir olayda, eşinin 1.5 yıl önce emekli olduğunu belirten bir vatandaş, emekli maaşının aniden kesildiğini bildirdi. SGK il müdürlüğünden alınan bilgiye göre, maaş kesintisinin gerekçesi olarak usulsüz prim ödemeleri gösterildi. Vatandaşın aktardığına göre, eşinin emeklilikten önceki dönemde 300 günlük priminin iptal edilmesine rağmen, 20 günlük prim fazlasıyla emeklilik hakkı kazandığı ancak sonradan bu durumun ortaya çıktığı belirtildi. Resmi bildirimin henüz ulaşmadığını ifade eden vatandaş, emeklilik başvurusu öncesinde daha detaylı bir inceleme yapılmasının önemine dikkat çekti.
Sosyal Güvenlik Kurumu, 2016 yılından bu yana veri analizi projeleriyle sahte sigorta ve sahte iş yeri uygulamalarıyla etkin bir mücadele yürütüyor. Yaklaşık 100 farklı parametre kullanılarak milyonlarca iş yeri detaylı olarak inceleniyor. Bu kapsamlı denetimler sayesinde, sahte olarak kurulan şirketlerin faaliyet süreleri kısalırken, usulsüz işlemlerin tespiti de hızlanıyor. Elde edilen güncel verilere göre, sadece bu yıl içinde yürütülen projeler ve sosyal güvenlik denetmenlerinin saha incelemeleri sonucunda toplam 185 bin 561 sahte sigortalı ve binlerce sahte iş yeri belirlendi. Fiilen çalışmadığı halde, tanıdıklar aracılığıyla veya bu amaçla özel olarak oluşturulmuş paravan şirketler üzerinden prim ödemesi yapan kişilerin tüm sigorta geçmişleri geçersiz sayılıyor.
Sahte sigorta yaptırdığı tespit edilen bireyler, hem mali hem de hukuki açıdan ciddi sonuçlarla yüzleşmek durumunda kalıyorlar. Emeklilik sonrası sahte sigortalılık durumu anlaşılan kişilerin maaşları derhal durduruluyor ve emekli olunan tarihten itibaren alınan tüm maaş tutarları yasal faiziyle birlikte geri isteniyor. Ayrıca, sahte sigortalı olunan dönemde ve sonrasında devlet güvencesiyle alınan her türlü sağlık ve tedavi hizmetinin masrafı da faiziyle birlikte ilgili kişiden tahsil ediliyor. USulsüzlük gerekçesiyle iptal edilen prim ödemeleri SGK tarafından iade edilmiyor ve bu ödemeler boşa gitmiş sayılıyor. İşverenler açısından ise, fiilen çalışmayan kişileri sigortalı gibi gösterenler hakkında "resmi belgede sahtecilik" ve "yalan beyan" gibi suçlamalarla 3 aydan 5 yıla kadar hapis cezası istemiyle savcılığa suç duyurusunda bulunuluyor. Buna ek olarak, her ay için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanıyor. Eksik prim günü nedeniyle mağduriyet yaşayan vatandaşlar için ise yasal yollara başvurmak yerine isteğe bağlı sigorta imkanının bulunduğu, ancak BAĞ-KUR statüsünde değerlendirilen bu prim ödemelerinde son 7 yıllık hizmet süresinin çoğunluğunun (en az 1261 gün) SSK (4/a) statüsünde geçmesi gerektiği unutulmamalıdır. Bu sebeple, isteğe bağlı sigorta ödemelerinde 1260 gün sınırına dikkat edilmesi kritik önem taşımaktadır. Eksik günlerini tamamlamak isteyenlerin ilk olarak askerlik ve doğum borçlanması gibi haklarını kullanmaları, yeterli olmaması durumunda ise fiilen yasal bir iş yerinde çalışarak primlerini tamamlama yollarını tercih etmeleri önerilmektedir.
