Sivas'ta Bulunan 3400 Yıllık Hitit Arşivi Salgın ve Savaş Sırlarını Açığa Çıkardı
Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde bulunan ve antik çağlarda Šamuḫa olarak bilinen Kayalıpınar ören yerinde yürütülen arkeolojik kazılar, insanlık tarihine ışık tutacak büyüklükte bir keşfe imza attı. Bu topraklarda gün yüzüne çıkarılan, yaklaşık 3 bin 400 yıllık paha biçilmez bir Hitit kraliyet arşivinin incelenmesiyle, o döneme damgasını vuran korkunç bir salgın hastalık ve bir bebek prensesin trajik hikayesi ilk kez detaylı bir şekilde aydınlatıldı. Anadolu toprakları, binlerce yıllık geçmişin derinliklerinden, medeniyetlerin kuruluşuna dair önemli ipuçları barındıran devasa bir hazineyi gün yüzüne çıkararak, tarihçilere ve arkeologlara eşsiz bir kaynak sundu.
Günümüz bilim dünyası tarafından '21. yüzyılın en kapsamlı Hititçe arşivi' olarak nitelendirilen bu buluş, sadece o dönemin devlet yönetiminin işleyişini değil, aynı zamanda generallerin cephe hattından yükselen yardım çağrılarını ve ölüm kalım mücadelelerini de gözler önüne serdi. Arşivdeki Hititçe ve Hurrice dillerinde kaleme alınmış tabletler, şehirler arasında hızla yayılan ve özellikle küçük yaştaki çocukları hedef alan gizemli bir hastalığın varlığına işaret ediyor. Tabletlerde, salgına yakalanan bir bebek prensesin sağlık durumunun yakından takip edildiği, ne yazık ki hayatını kaybetmesinin ardından ise düzenlenen detaylı yas ve matem ritüellerinin kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır. Bu belgeler, dönemin toplumsal yaşamı ve sağlık koşulları hakkında daha önce bilinmeyen bilgilere ulaşılmasını sağlamaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı bilgilendirmede, bu olağanüstü keşfin önemine dikkat çekti. Bakan Ersoy, “Sivas Kayalıpınar’da, Hititlerin devlet hafızasına uzanan çok önemli bir keşfe imza attık. 2026 yılı kazılarında antik Šamuḫa’da, Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçasını gün yüzüne çıkardık. Geçtiğimiz sezon bulunanlarla birlikte sayı 184’e ulaştı. Böylece Kayalıpınar’daki kraliyet arşivi, 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olarak tarihteki yerini aldı. Hititçe ve Hurrice kaleme alınan bu belgeler, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesinin devlet yönetimini, askerî gelişmelerini, inanç dünyasını ve kraliyet ailesinin yaşadıklarını doğrudan günümüze taşıyor” ifadelerini kullandı. Bu arşiv, Hitit uygarlığının siyasi, askeri ve dini yapısına dair derinlemesine bilgiler sunmaktadır.
Arşivdeki bir diğer dikkat çekici bulgu ise Batı Anadolu cephesinden Kral II. Tudhaliya'ya ulaşan bir mektup. Bu mektupta, düşman tehdidi altında bulunan Hitit generallerinin, acil olarak asker, at ve savaş arabası desteği talep ettiği belirtiliyor. Yardım gelmemesi halinde ordunun tamamen yok olacağı yönündeki uyarılar, o dönemin askeri stratejileri ve karşılaşılan zorluklar hakkında önemli bilgiler sunuyor. Ayrıca, kuş falcılarının takibini yaptıkları güzergahları ve gözlemlerini kaydettikleri tabletler, Hititlerin kehanet ve dini ritüellerine dair daha önce bilinmeyen detayları gün yüzüne çıkarıyor. Bu eşsiz arşiv, Hitit tarihinin yanı sıra dini uygulamaları, dilin evrimi ve yazışma kültürüne kadar pek çok alanda yeni bir pencere aralıyor. Anadolu’nun binlerce yıllık zengin kültürel mirasını gün ışığına çıkarmaya ve gelecek nesillere aktarmaya yönelik çalışmalarımız kararlılıkla devam edecektir.
