Trump'tan Doğumla Vatandaşlık Hakkına Yeni Kısıtlamalar
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, ülkeye yasa dışı yollarla giriş yapan veya geçici olarak ikamet eden yabancıların çocuklarına otomatik olarak vatandaşlık hakkı tanınmasını engelleyen yeni bir başkanlık kararnamesini yürürlüğe koydu. Daha önceki Yüksek Mahkeme kararlarının bu girişimi engellemesinin ardından harekete geçen Trump yönetimi, Anayasa'nın 14. Değişikliği'nde yer alan ve ABD topraklarında doğan her çocuğa vatandaşlık hakkı veren bu güvenceyi kısıtlamaya yönelik adımlarını sürdürüyor. Yeni düzenlemeler, otomatik vatandaşlık kapsamının dışında tutulacak çocuk kategorilerini genişleterek, özellikle 'doğum turizmi' olarak bilinen ve yabancıların ABD'de doğum yaparak çocuklarına vatandaşlık kazandırması pratiğini hedef alıyor.
Donald Trump, bu kararıyla ikinci dönem göçmenlik politikalarının temel taşlarından birini oluşturan doğumla gelen vatandaşlık hakkını tamamen ortadan kaldırma niyetini açıkça belirtti. Yüksek Mahkeme'nin daha önceki kararını sert bir dille eleştiren Trump, bu kararı 'talihsiz' ve 'bıçak sırtı' olarak nitelendirerek, mevcut durumun 'son derece adaletsiz' olduğunu savundu. Bu gerekçeyle yeni düzenlemeler yapıldığını belirten Başkan, mevcut sistemin kötüye kullanıldığını ve adaletsizliğe yol açtığını vurguladı. Bu yeni adımlarla, Anayasal bir güvence olan doğum hakkı vatandaşlığının sınırlarının yeniden çizilmesi amaçlanıyor.
Beyaz Saray Genelkurmay Başkan Yardımcısı Stephen Miller tarafından yapılan açıklamalara göre, yeni kararname ile birlikte ABD Anayasası'nın 14. Değişikliği'ndeki vatandaşlık maddesinde yer alan tarihsel istisnalar önemli ölçüde genişletilecek. Bu kapsamda, yabancı terör örgütlerine mensup kişilerin çocukları ile yabancı hükümetler adına lobi faaliyetleri yürüten şahısların çocukları da otomatik vatandaşlık hakkından mahrum bırakılacak. Ayrıca, yabancı diplomatlara tanınan istisnanın kapsamı genişletilerek daha fazla sayıda devlet görevlisini içine alacak. Amerikan Samoası gibi, vatandaşlığın federal yasalarla belirlenmediği ABD topraklarında dünyaya gelenler de bu düzenlemenin dışında kalacak. Ebeveynlerinin göçmenlik süreçlerinde hileli yollara başvurduğu tespit edilen çocukların da doğumla kazandıkları vatandaşlık hakları ellerinden alınacak.
İmzalanan diğer bir kararname ise doğrudan 'doğum turizmi' uygulamasına odaklanıyor. Trump, ABD'de doğum yaparak çocuklarına vatandaşlık kazandırmak amacıyla ülkeye seyahat eden yüz binlerce kişi olduğunu iddia ederek, bu durumun bir iş modeline dönüştüğünü ve mevcut yasaların etrafından dolaşılarak suistimal edildiğini belirtti. Bu tür faaliyetlere artık geçit verilmeyeceğini ifade eden Trump, 'Parayı veren giriyor ve biz buna artık izin vermeyeceğiz' şeklinde konuştu. Göç Politikası Enstitüsü'nün verilerine göre, her yıl yaklaşık 22 bin ila 26 bin arasında bebeğin doğum turizmi yoluyla ABD vatandaşı olduğu tahmin ediliyor. Ancak resmi rakamlar, bu oranın ABD'deki toplam doğumların yüzde 1'inden az olduğunu gösteriyor. Yeni emir, doğum turizmini organize eden seyahat acenteleri ve operatörlere yönelik yaptırımları artırmayı hedeflerken, uygulamanın halihazırda vize sahtekarlığı olarak değerlendirilmesi nedeniyle kararnamenin hukuki sonuçları uzmanlar arasında tartışılmaya devam ediyor.
