Türkiye Genelinde Elektrik Sayaçları Akıllanıyor: Dönüşüm Başladı
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) aldığı yeni kararlar doğrultusunda, Türkiye'nin 81 ilinde kapsamlı bir elektrik sayacı yenileme projesi hayata geçirildi. Bu yılın başlarında yürürlüğe giren düzenlemelerle, binalarda bulunan ve uzaktan iletişim özelliği taşımayan eski tip elektrik sayaçları tek tek sökülerek yerlerine gelişmiş akıllı sayaçlar takılıyor. Milyonlarca konut ve iş yerini etkileyecek bu büyük çaplı dijital dönüşümün, 2028 yılına kadar tamamen tamamlanması hedefleniyor.
EPDK tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan 'Akıllı Sayaç Sistemlerinin Yaygınlaştırılmasına ve Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar' çerçevesinde, enerji dağıtım şirketleri hızla harekete geçti. 1 Mart 2026 tarihinden itibaren geçerli olan yeni mevzuat, elektrik dağıtım şirketlerini eski tip manuel sayaçları söküp yerine modern, uzaktan haberleşme imkanı sunan yeni nesil sistemleri kurmakla yükümlü kılıyor. Bu değişim, enerji verimliliğini artırma ve tüketiciye daha şeffaf bir faturalandırma süreci sunma amacı taşıyor.
Bu yeni altyapının devreye girmesiyle birlikte, enerji görevlilerinin her haneyi tek tek ziyaret ederek sayaç okuma yapma dönemi de sona eriyor. Akıllı sayaçlar sayesinde elektrik tüketim verileri anlık olarak dijital ortamda kaydedilecek. Bu durum, manuel okumalardan kaynaklanabilecek olası hataları ortadan kaldıracak ve faturalandırma işlemlerinin çok daha şeffaf ve doğru bir şekilde yürütülmesini sağlayacak. Bu teknolojik sıçrama, hem tüketiciler hem de dağıtım şirketleri için önemli kolaylıklar getirecek.
Sökülen eski sayaçların yerine monte edilecek yeni sistemler, kullanım alanının özelliklerine göre iki farklı kategoride değerlendiriliyor. Yıllık elektrik tüketimi 10 megavatsaat (MWh) sınırını aşan yüksek tüketimli konutlar ve iş yerleri için doğrudan uzaktan haberleşme yeteneğine sahip akıllı sayaçlar tercih ediliyor. Diğer yandan, ortak sayaç panolarında dördün ve üzerinde sayaç bulunan yeni ve mevcut binalarda ise merkezi bir sisteme veri aktarımı yapabilen akıllı sayaç altyapısının kurulması zorunlu hale getirildi. Bu ayrım, enerji ihtiyacının doğru analiz edilerek en uygun teknolojinin uygulanmasını amaçlıyor.
Sayaç değişim sürecinde belirli bir önceliklendirme planı izleniyor. Enerji dağıtım şirketleri, öncelikle önceki yıl veya mevcut yıl içinde 10 MWh'nin üzerinde elektrik tüketen abonelerin sayaçlarını değiştirmeye odaklanıyor. Ardından, kendi elektrik tedarikçisini seçme hakkını kullanan serbest tüketicilerin sayaçlarına öncelik veriliyor. Bu dönüşümün ilk aşamasında, 1 Ocak 2027 tarihine kadar toplamda değiştirilmesi gereken sayaçların en az yüzde 70'inin yenilenmesi planlanıyor. Projenin tamamı ise 1 Ocak 2028 tarihi itibarıyla, kapsama giren tüm sayaçların yüzde 100'ünün akıllı sistemlerle değiştirilerek projenin başarıyla tamamlanması hedefleniyor.
Yeni nesil akıllı sayaçlar, dağıtım şirketleri tarafından 7 gün 24 saat esasına göre uzaktan izlenecek. Sayaçların haberleşme durumları, olası bağlantı kopuklukları veya veri aktarımında yaşanan aksaklıklar, tarih ve saat bilgisiyle anında kayıt altına alınacak. Toplanan tüketim verileri, Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİAŞ) ile paylaşılacak. Bu sayede aboneler, kendi elektrik tüketim alışkanlıklarını detaylı bir şekilde inceleme ve analiz etme imkanına kavuşacak, böylece enerji tasarrufu konusunda daha bilinçli adımlar atabilecekler.
