Türkiye Seyahat Platformları İçin Yeni Dönem: Temsilcilik Şartı Geliyor
Türkiye'de yaklaşık dokuz yıldır erişim engeli bulunan uluslararası seyahat ve konaklama platformları için yeni bir dönem başlıyor. Meclis gündemine taşınması beklenen bir düzenleme ile birlikte, ülkemizde yasal bir temsilcilik kurarak gerekli yükümlülükleri yerine getiren yabancı platformların yeniden faaliyet göstermesinin önü açılacak. Bu kapsamda hazırlanan kanun teklifi, dijitalleşen dünya ve turizm sektöründeki güncel ihtiyaçları göz önünde bulundurarak önemli değişiklikler öngörüyor.
Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından hazırlanan ve kanun teklifi haline getirilen bu yenilikçi düzenleme, yurt dışı merkezli online seyahat acenteleri ve konaklama platformları için Türkiye pazarında hizmet verebilmenin temel şartını resmi bir temsilcilik bulundurmak olarak belirliyor. Teklifin yasalaşması durumunda, daha önce çeşitli nedenlerle erişimi engellenen Booking.com gibi büyük oyuncuların da Türkiye'deki operasyonlarına yeniden başlama ihtimali güçleniyor. Bu adım, hem dijital platformlar hem de Türkiye turizmi açısından yeni bir süreci başlatacak.
Yeni düzenlemenin ana unsurlarından biri, dijital seyahat platformlarının Türkiye'de yasal bir statüye kavuşması. Buna göre, Booking.com, Airbnb ve Trip.com gibi küresel ölçekte faaliyet gösteren şirketlerin, Türkiye'de bir temsilcilik ofisi açmaları zorunlu tutulacak. Bu adım, sosyal medya platformlarına yönelik daha önce getirilen temsilcilik zorunluluğu uygulamasına paralel bir yaklaşım sergiliyor. Ayrıca, bu şirketlerin Türkiye'de dijital hizmet vergisi mükellefi olmaları, faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli izinleri almaları ve belirlenen denetim mekanizmalarına uyum sağlamaları gerekecek. Bu adımlar, hem yerel işletmelerle haksız rekabetin önlenmesi hem de vergi gelirlerinin sağlanması amacını taşıyor.
Booking.com'un Türkiye'deki faaliyetleri, 2017 yılında alınan bir mahkeme kararıyla durdurulmuştu. Bu kararın temel gerekçeleri arasında şirketin Türkiye'de resmi bir temsilciliğinin bulunmaması ve vergi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesi gösterilmişti. Bu durumun, yerel oteller ve seyahat acenteleri ile haksız bir rekabet ortamı yarattığı değerlendirilmişti. Yeni yasal düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte, gerekli yasal şartları yerine getiren ve Türkiye'de temsilcilik kuran platformların yeniden hizmet sunabilmesinin yolu açılacak. Bu gelişme, Booking.com'a uygulanan erişim engelinin de kaldırılması beklentisini beraberinde getiriyor.
Hazırlanan teklif, yabancı dijital platformlara her iki yılda bir yenilenmesi gereken bir faaliyet izni alma yükümlülüğü getiriyor. Bu iznin yenileme bedeli için öngörülen rakam 5 milyon Türk Lirası olarak belirlenmiş olup, bu tutarın piyasa koşullarına göre güncellenmesi de mümkün olacak. Bunun yanı sıra, bu platformların Türkiye'de elde ettikleri gelirler üzerinden vergi ödemeleri gerekecek. Ayrıca, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'na, elde ettikleri cironun on binde beşi oranında bir turizm payı ödemeleri de planlanıyor. Bu adımlar, Türkiye'nin turizm gelirlerini artırmayı ve sektördeki denetimi güçlendirmeyi hedefliyor.
Düzenleme, sadece temsilcilik ve vergi yükümlülüklerini değil, aynı zamanda platformların uygulayabileceği komisyon oranlarını da sınırlama altına alıyor. Buna göre, yabancı dijital seyahat şirketlerinin Türkiye'deki satış işlemleri için uygulayabilecekleri maksimum komisyon oranı yüzde 17 olarak belirleniyor. Bu sınırlandırma, hem hizmet sağlayıcıların (oteller, konaklama tesisleri) daha adil koşullarda çalışmasını sağlamayı hem de tüketiciler için daha makul fiyatlandırma yapısını teşvik etmeyi amaçlıyor. Ayrıca, platformların kullandıkları algoritmaların şeffaf olması ve rekabeti bozucu nitelikteki uygulamalardan kaçınılması da önemli bir şart olarak teklifte yer alıyor. Teklifte ayrıca, bu platformların konaklama, ulaşım ve transfer gibi hizmetleri sunabileceği belirtilirken, doğrudan paket tur satışı yapmalarının mümkün olmayacağı da vurgulanıyor.
AKP grup yönetimi tarafından titizlikle hazırlanan bu kanun teklifinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin mevcut takvimine bağlı olarak, dönem sonu tatiline girmeden yasalaşması hedefleniyor. Bu düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, dijital turizm platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin önemli bir çerçeve çizilmiş olacak ve hem sektörün daha düzenli bir yapıya kavuşması hem de ülkenin turizm potansiyelinin daha etkin kullanılması amaçlanıyor.
