Türkiye'de Faiz Yükü Katlanarak Artıyor: Sistem Değişikliği Ekonomiyi Nasıl Etkiledi?
Türkiye ekonomisinde son yıllarda yaşanan en çarpıcı değişimlerden biri, bütçe harcamaları içindeki faiz yükünün katlanarak artması oldu. Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişin yapıldığı 2018 yılından bu yana, devletin faiz ödemeleri için ayırdığı kaynak miktarı dramatik bir yükseliş gösterdi. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan güncel raporlar, bu artışın boyutunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
Resmi verilere göre, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin uygulamaya konulduğu 2018 yılında, toplam bütçenin yaklaşık yüzde 8.9'u faiz ödemelerine ayrılmıştı. Ancak bu oran, sonraki yıllarda sürekli bir artış eğilimi sergileyerek önemli bir yükselişe geçti. Raporlar, 2025 yılı sonu itibarıyla faiz harcamalarının bütçedeki payının yüzde 14'e ulaştığını gösteriyor. Daha da dikkat çekici olan ise, 2026 yılının ilk beş aylık döneminde bu oranın yüzde 17.2'ye fırlamasıdır. Bu durum, faiz yükünün ekonomiyi giderek daha fazla sıkıştırmakta olduğunu ve bütçe üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu kanıtlar nitelikte.
Sistem değişikliği öncesinde, özellikle 2018 Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde, dönemin yetkilileri tarafından faiz oranlarının düşürüleceği ve ekonomiyle daha etkin mücadele edileceği yönünde vaatlerde bulunulmuştu. Ancak gelinen noktada, faiz oranlarındaki bu öngörülemeyen artış, hem vatandaşların yoksulluk düzeyini artırmış hem de bütçenin ana kaynaklarını tüketir hale getirmiştir. Merkez Bankası'nın faiz politikalarına yönelik alınan kararların enflasyonu beklenenin üzerine taşıdığı ve bu durumun genel ekonomik istikrarı olumsuz etkilediği gözlemlenmektedir.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın raporunda yer alan karşılaştırmalı veriler, faiz yükünün artışını farklı bir boyuta taşıyor. Rapor, artışı gizlemek amacıyla 2002 yılına ait verilerle karşılaştırma yapma eğiliminde. Buna göre, 2002'de faiz harcamalarının bütçe giderleri içindeki payının yüzde 43.2 olduğu belirtilirken, 2025'te bu oranın yüzde 14 seviyesinde gerçekleştiği vurgulanıyor. Ancak bu karşılaştırma, 2018'den bu yana yaşanan yüzde 8.9'luk artışın nedenlerini açıklamak yerine, durumu olduğundan daha iyi gösterme çabası olarak algılanabilir. Özellikle 2018 sonrası dönemde faiz yükünün neden bu denli arttığına dair somut bir açıklama yapılmaması dikkatlerden kaçmıyor.
