Türkiye'nin İdari Yapısı Genişliyor: 25 Yeni İl Geliyor
Türkiye'nin idari yapılanmasında köklü değişikliklere yol açması beklenen bir çalışma gündemde. Mevcut 81 il sayısının 106'ya yükseltilmesi planlanıyor. Bu kapsamda, gerekli şartları taşıyan 25 ilçenin il statüsüne kavuşturulmasına yönelik bir kanun teklifi hazırlığı yapıldığı öğrenildi. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 2023 yılında dile getirdiği '100. Yılda 100 il, 1000 ilçe' vizyonu çerçevesinde ilerleyen bu adımın, iktidar partisi tarafından da desteklendiği ve seçim takvimi göz önünde bulundurularak hayata geçirilmesinin hedeflendiği belirtiliyor.
Yeni illerin belirlenmesinde dikkate alınacak temel kriterler arasında, en az 100 bin kişilik nüfus yoğunluğu, mevcut şehir merkezlerine olan mesafenin en az 30 kilometre olması, ekonomik kalkınmışlık düzeyi ve gelişmiş ulaşım altyapısı gibi unsurlar yer alıyor. Bu kriterlere uyan ve potansiyel taşıyan ilçelerin il yapılmasıyla birlikte, Türkiye haritası üzerinde yeni idari birimler oluşacak. Bu dönüşümün, bölgesel kalkınmayı teşvik etmesi ve yerel yönetimlerin güçlenmesine katkı sağlaması öngörülüyor.
Mevcut durumda il statüsünde bulunan 81 vilayete eklenecek 25 yeni il ile birlikte toplam il sayısı 106'ya ulaşacak. Bu genişleme kapsamında, özellikle nüfusu ve ekonomik potansiyeli yüksek olan bazı ilçeler öne çıkıyor. Örneğin, Antalya'nın Alanya ilçesi ve Mersin'in Tarsus ilçesi, bazı mevcut illerden daha fazla nüfusa sahip olmalarıyla dikkat çekiyor. Benzer şekilde, Balıkesir ve Antalya gibi illerden de ikişer yeni ilin çıkması planlanıyor. Bu 25 ilçede yaşayan toplam nüfusun yaklaşık 3,5 milyon olduğu hesaplanıyor.
Tarihsel süreçte ilçelerin il statüsü kazanması ilk olarak 1989 yılında Aksaray ile başlamış ve 1999 yılına kadar devam eden düzenlemelerle il sayısı 67'den 81'e yükselmişti. Şimdi ise bu geleneğin devamı olarak, il yapılması planlanan 25 ilçe arasında öne çıkanlar şunlar: Alanya (Antalya), Tarsus (Mersin), Çorlu (Tekirdağ), İnegöl (Bursa), Siverek (Şanlıurfa), Manavgat (Antalya), İskenderun (Hatay), Fethiye (Muğla), Akhisar (Manisa), Edremit (Balıkesir), Ereğli (Zonguldak), Erciş (Van), Bandırma (Balıkesir), Cizre (Şırnak), Nazilli (Aydın), Ereğli (Konya), Lüleburgaz (Kırklareli), Ergani (Diyarbakır), Kahta (Adıyaman), Ünye (Ordu), Kozan (Adana), Elbistan (Kahramanmaraş), Polatlı (Ankara), Midyat (Mardin) ve Yüksekova (Hakkari). Bu listenin, teklifin son şeklini almasıyla küçük değişiklikler gösterebileceği de konuşulanlar arasında.
Bu genişleme planı, bazı teknik ve isimsel sorunları da beraberinde getiriyor. Özellikle il yapılması düşünülen ilçeler arasında Zonguldak'a bağlı Ereğli ile Konya'ya bağlı Ereğli'nin bulunması, bir isim karmaşasına yol açma potansiyeli taşıyor. İki ilçenin de il olması durumunda, isim benzerliğinden kaynaklanacak karışıklığı önlemek adına birinin adının değiştirilmesi gerekecek. Ancak hangi Ereğli'nin isminin ne şekilde değiştirileceği konusunda henüz bir karar alınmış değil. Bu konunun, kanun teklifi Meclis'e sunulduğunda netleşmesi bekleniyor. Her iki Ereğli'nin de kendi isimlerini korumak istemesi, bu sürecin hassasiyetini artırıyor.
Bir diğer önemli konu ise il plakalarının belirlenmesi. Türkiye'de il plakaları alfabetik sıraya göre ve numérique bir düzenle devam ediyor. Yeni iller eklendiğinde bu sıralamanın nasıl güncelleneceği merak ediliyor. Özellikle 100 numaralı il plakasının hangi ilçeye verileceği konusunda bir belirsizlik olduğu ve bu durumun teklif sahipleri için ek bir çalışma gerektirebileceği ifade ediliyor. İl statüsüne kavuşmayı bekleyen ilçelerin sakinleri, bu potansiyel idari değişikliğin getireceği yenilikleri ve gelişmeleri yakından takip ediyor.
