Türkmenistan'da 'Cehennem Kapısı' Efsanesi Sönüyor: Alevler Azaldı
Türkmenistan'ın engin Karakum Çölü'nün ortasında yer alan ve yaklaşık elli yılı aşkın bir süredir aralıksız olarak yanan 'Cehennemin Kapısı' olarak bilinen Darvaza Gaz Krateri'nde dikkat çekici bir gelişme yaşanıyor. Bölgeyi ziyaret edenler ve jeologlar tarafından yakından takip edilen devasa kraterdeki alevlerin, son dönemde gözle görülür biçimde zayıfladığı ve sönme eğilimi gösterdiği bildirildi. Bu durum, yarım yüzyılı aşkın süredir geceyi gündüze çeviren bu doğa harikasının tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Yaklaşık 60 ila 70 metre çapında bir alana yayılan Darvaza Gaz Krateri, eşsiz görünümüyle dünya genelinde nadir rastlanan turistik cazibe merkezlerinden biri konumunda. Özellikle geceleri gökyüzüne yükselen binlerce metrelik alev topları, kraterin 'Cehennemin Kapısı' lakabını almasına neden olmuş ve bu olağanüstü manzara her yıl binlerce turisti bölgeye çekmeyi başarmıştır. Ancak son veriler, bu ikonik alevlerin gücünün azaldığını ortaya koyuyor.
Kraterin oluşum hikayesi ise 1970'li yılların başlarına dayanıyor. O dönemde Sovyetler Birliği'ne bağlı jeologların bölgede doğal gaz arama çalışmaları yürüttüğü sırada, yer altındaki devasa bir gaz cebinin çökmesi sonucu bu krater meydana gelmişti. Çökmenin ardından atmosfere yayılan zehirli metan gazının kontrol altına alınması ve çevreye zarar vermesinin engellenmesi amacıyla, uzmanlar tarafından gazın yakılmasına karar verilmişti. Plan, birkaç hafta içinde sönmesi beklenen bu ateşin, yer altındaki muazzam doğal gaz kaynakları nedeniyle tam 50 yıldan fazla süreyle yanmaya devam etmesiyle sonuçlandı. Bu durum, jeolojik bir olayın beklenmedik bir şekilde küresel bir fenomene dönüşmesine yol açtı.
Türkmenistan hükümetinin son yıllarda aldığı kararlar, kraterdeki bu uzun soluklu yanmayı etkilemiş durumda. Yetkililer, kraterin çevresinde yeni doğal gaz kuyuları açarak, yer altındaki gazın daha kontrollü bir şekilde çıkarılması yönünde çalışmalar başlattı. Bilim insanları ve jeologlar, bu yeni çıkarım yöntemlerinin, krateri besleyen gaz akışını önemli ölçüde azalttığına dikkat çekiyor. Elde edilen uydu verileri de bu durumu destekler nitelikte; son üç yıl içinde kraterden yayılan ısının yüzde 75'ten fazla bir oranda düştüğü gözlemlendi. Bu veriler, 'Cehennemin Kapısı'nın giderek gücünü yitirdiğini ve gelecekte tamamen sönebileceği ihtimalini güçlendiriyor. Ancak uzmanlar, bu sönme sürecinin ne kadar süreceği konusunda kesin bir zaman dilimi vermekten kaçınıyor.
