Türkmenistan'ın Dev Havalimanı Bomboş Kaldı: 2,3 Milyar Dolarlık Yatırım Çölde Sessizliğe Büründü
Türkmenistan, komşusu İran sınırına yakın bir noktada, Karakum Çölü'nün ortasında hayata geçirdiği devasa bir havalimanı projesiyle dikkat çekiyor. 2016 yılında hizmete açılan ve toplamda 2,3 milyar dolarlık muazzam bir yatırımla Türk bir firma tarafından inşa edilen Aşkabat Uluslararası Havalimanı, görenleri hayran bırakan doğan (şahin) şeklinde mimarisiyle dikkat çekiyor. Ancak bu görkemli yapının ardında, projenin başarısızlığına işaret eden çarpıcı bir gerçek yatıyor: Havalimanı, devasa kapasitesine rağmen neredeyse hiç kullanılmıyor.
Toplamda 350 bin metrekarelik geniş bir alana yayılan bu anıtsal yapı, en büyük yolcu uçaklarının dahi rahatça iniş ve kalkış yapabileceği, 3.800 metre uzunluğunda bir piste sahip. Saatte 1.600 yolcu ağırlama kapasitesiyle tasarlanan havalimanı, aynı zamanda yıllık 200 bin tonluk yük taşıma kapasitesine sahip bir kargo terminalini ve devlet erkanının kullanımına tahsis edilmiş özel bir VIP terminalini de bünyesinde barındırıyor. Bu özellikler, tesisin uluslararası standartlarda, büyük ölçekli bir ulaşım merkezi olma potansiyelini gözler önüne seriyor. Ancak rakamlar, bu potansiyelin kağıt üzerinde kaldığını gösteriyor.
Resmi veriler incelendiğinde, saatte binlerce yolcu ağırlaması beklenen bu modern tesisin, ortalama olarak yalnızca 12 yolcuya hizmet verdiği ortaya çıkıyor. Havalimanının faaliyete geçtiği ilk tam yıl içerisinde toplamda kaydedilen yolcu sayısı ise 250 bin 476 kişi olarak belirlendi. Bu rakamlar, havalimanının tasarım kapasitesinin yanında yok denecek kadar az kalıyor. Uzmanlar, bu durumun temel nedenleri arasında Türkmenistan'ın oldukça katı vize politikalarını ve ülkeye yönelik yıllık ortalama sadece 105 bin civarında seyreden turist ziyaretçi sayısını gösteriyor. Bu kısıtlamalar, devasa yatırımın potansiyelini tam anlamıyla kullanmasını engelliyor.
Doğal gaz ihracatından elde ettiği gelirlerle bilinen Türkmenistan'ın bu gösterişli havalimanı yatırımı, ülkenin anıtsal mimari projelere verdiği önemin bir yansıması olarak görülüyor. Ancak rakamlar, projenin ekonomik verimlilik açısından büyük bir soru işareti taşıdığını gözler önüne seriyor. Çölün ortasında sessizliğe gömülen bu devasa yapı, milyarlarca dolarlık bir yatırımın, stratejik planlama eksikliği ve ülkenin dışa kapalı yapısı nedeniyle nasıl atıl kaldığının somut bir örneği olarak hafızalarda yer ediyor. Bu durum, benzer projeler için de önemli bir ders niteliği taşıyor.
