Yargıtay'dan Yıllık İzin Hakkı Kararı: Kıdem Yeni Dönemde Sıfırlanmayacak
Yargıtay, iş hukukunda önemli bir emsal teşkil edecek yeni bir kararla, aynı işverende farklı zaman dilimlerinde çalışmış olan çalışanların yıllık izin hakkının hesaplanmasına dair kritik bir düzenleme getirdi. Bu karar, özellikle emeklilik sonrası aynı işyerinde çalışmaya devam eden veya farklı dönemlerde aynı işverene bağlı olarak görev yapan yüz binlerce çalışanın haklarını yakından ilgilendiriyor. Daha önceki uygulamalarda, işverenler ilk çalışma dönemine ait izin ücretlerini ödediklerinde veya işçi ayrılırken hesap kapatıldığında, ikinci çalışma dönemini yeni bir başlangıç olarak kabul ederek izin süresini sıfırdan başlatabiliyorlardı. Ancak Yargıtay'ın bu son kararı, bu uygulamanın geçerliliğini ortadan kaldırdı.
Dava konusu olayda, bir işçi aynı işverene ait iki farklı zaman diliminde çalışmıştı. İşveren, ilk çalışma süresine ait tüm ödemeleri ve izin ücretlerini yaptığını beyan ederek, ikinci dönemdeki yıllık izin hakkını hesaplarken bu önceki süreyi dikkate almamıştı. İşçinin açtığı dava sonucunda ilk derece mahkemesi işçiyi haklı bulurken, Bölge Adliye Mahkemesi ilk dönemin kapatıldığı gerekçesiyle kararı işveren lehine bozdu. Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin bu yorumunu reddederek, işçinin lehine olacak şekilde emsal niteliğinde bir karar verdi. Bu karar, milyonlarca çalışanın yıllık izin haklarının daha adil bir şekilde belirlenmesini sağlayacak.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin belirttiğine göre, işçinin ilk çalışma döneminde yıllık izinlerini kullanmış olması veya bu izinlerin ücretinin kendisine ödenmiş olması, ikinci çalışma döneminde hak kazanacağı yıllık izin süresinin belirlenmesinde önceki hizmet süresinin, yani kıdeminin dikkate alınmasını engellemiyor. Mahkeme, işçinin ikinci çalışma dönemindeki yıllık ücretli izin süresinin hesaplanması esnasında, ilk dönemdeki toplam hizmet süresinin de birleştirilerek hesaba katılması gerektiği yönünde kesin bir hüküm belirtti. Bu, işçinin toplamda ne kadar süreyle o işverene bağlı çalıştığının, izin hakkını belirlemede temel alınacağını gösteriyor.
Bu yeni düzenleme, özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle emekli olup kıdem tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerini alarak aynı işyerinde çalışmaya devam eden vatandaşlar için büyük önem taşıyor. Örneğin, bir çalışanın aynı işverende toplamda 8 yıl çalıştıktan sonra emekli olup tüm haklarını aldığını ve ardından tekrar aynı işverene bağlı olarak çalışmaya başladığını varsayalım. Mevcut duruma göre, bu çalışan yeni işe başlamış gibi yıllık 14 gün izin hakkıyla başlayabilirdi. Ancak Yargıtay'ın emsal kararı gereğince, bu çalışan artık 5 yıldan fazla kıdemi olan tecrübeli bir çalışan statüsünde, sözleşmesinde belirtilen (genellikle 20 gün ve üzeri) daha yüksek bir izin hakkından faydalanacak. İlk dönemdeki haklarının nakit olarak ödenmiş olması, ikinci dönemdeki izin gün sayısı hesaplamasında kıdemini sıfırlamayacak ve toplam hizmet süresi esas alınacak.
