Yıllık İzin Ücreti Ödenmezse Kıdem Tazminatı Hakkı Doğar Mı? Yargıtay Netleştirdi
Yargıtay, milyonlarca özel sektör çalışanının merakla beklediği bir konuda emsal niteliğinde bir karara imza attı. Alınan bu yeni karara göre, işverenler tarafından yıllık izin hakkı öncesinde çalışanlara ödenmesi gereken ücretin peşin veya avans olarak verilmemesi durumunda, işçiler iş sözleşmelerini haklı gerekçelerle feshederek kıdem tazminatlarını alabilecekler. Yüksek Mahkeme, bu tür bir ödemenin yapılmaması halinde, çalışanın talepte bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, işverenin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve bu durumun işçi için haklı fesih sebebi oluşturduğunu vurguladı.
Bu önemli hukuki gelişme, yıllık izne ayrılırken hak ettiği ücreti zamanında alamadığı gerekçesiyle işten ayrılan iki çalışanın açtığı davalarla gündeme geldi. İlk bakışta farklı sonuçlar doğuran bu davalar, aynı adliye binasındaki farklı hukuk daireleri tarafından ele alındı. Bir daire, izne çıkarken peşin ödeme yapılmamasını işçi lehine haklı fesih sebebi olarak değerlendirip kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğine hükmederken, diğer bir daire ise benzer bir durumdaki işçinin davasında, peşin ödeme yapılmamasının haklı fesih için yeterli bir sebep teşkil etmediği gerekçesiyle davayı reddetti.
Aynı yargı bölgesindeki daireler arasındaki bu çelişkili kararların giderilmesi amacıyla dosya, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu tarafından Yargıtay'a taşındı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, konuyu 4857 sayılı İş Kanunu'nun 57. maddesi çerçevesinde detaylı bir şekilde inceleyerek uyuşmazlığı karara bağladı. Kararda, işverenin, işçinin kullanacağı yıllık izin dönemiyle ilgili ücreti veya avansı, işçi izne ayrılmadan önce ödemekle yükümlü olduğu açıkça belirtildi. Daha da önemlisi, bu ödemenin yapılabilmesi için işçinin herhangi bir talepte bulunmasına veya başvuruda bulunmasına gerek olmadığı, işverenin bu ödemeyi kendiliğinden (re'sen) yapması gerektiği vurgulandı.
Yargıtay'ın bu kararıyla, işverenin izin ücretini kanuna uygun şekilde peşin ödememesi durumunun, İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında değerlendirileceği ve 'çalışma şartlarının uygulanmaması' ile 'ücretin kanuna uygun ödenmemesi' hallerinden birini teşkil edeceği belirtildi. Bu durumun da işçiye, iş sözleşmesini haklı olarak feshetme ve dolayısıyla kıdem tazminatını talep etme hakkı tanıdığı ifade edildi. Kararda ayrıca, işverenin, kanuni süreden daha uzun süre izin kullandırıldığı yönündeki savunmalarının da geçerli kabul edilmeyeceği, çünkü kanuni sürenin üzerinde izin verilmiş olmasının dahi, İş Kanunu'nun 57. maddesindeki peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı net bir şekilde ortaya kondu. Bu emsal karar, iş hukuku alanında önemli bir içtihat oluşturarak, çalışanların haklarını koruma yönünde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
