Zeugma'nın Kayıp Paneli ABD'den Türkiye'ye Döndü
Gaziantep'in tarihi dokusunun ayrılmaz bir parçası olan ve dünya çapında tanınan 'Çingene Kızı' mozaiğinin uzun yıllardır kayıp olan bir bölümü, yapılan titiz çalışmalar neticesinde anavatanına kavuştu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın öncülüğünde yürütülen diplomatik girişimler ve güçlü bilimsel veriler ışığında, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan bir parça, Türkiye'ye iade edildi. Bu gelişme, kültürel mirasımızın korunması ve ait olduğu topraklara geri kazandırılması yolunda önemli bir başarı olarak kayıtlara geçti.
Zeugma Antik Kenti'nden gün yüzüne çıkarılan ve eşsiz güzelliğiyle bilinen 'Çingene Kızı' mozaiği, geçmişte kaçak kazılar sonucu zarar görmüş ve bazı parçaları yurt dışına kaçırılmıştı. Son olarak, bir çevrimiçi müzayede platformunda satışa sunulan bir panelin, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay ve Dr. Djamila Fellague tarafından fark edilmesi, kayıp parçanın bulunması sürecini hızlandırdı. Kültür ve Turizm Bakanlığı uzmanları, eseri inceleyerek tessera renkleri, geometrik desenleri ve antik dönemden kalma izlerini analiz etti. Yapılan detaylı teknik incelemeler, bu parçanın Zeugma'daki ana mozaik ile bilimsel olarak birebir örtüştüğünü ortaya koydu. Bu raporlar, iade sürecinde Amerika Birleşik Devletleri makamlarına sunulan dosyanın en güçlü dayanağını oluşturdu.
Türkiye'nin sunduğu somut bilimsel kanıtlar ve iki ülke arasındaki kültürel varlıkların korunmasına yönelik mevcut anlaşmalar çerçevesinde, Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI) söz konusu antik esere el koydu. Bu iade sürecinde, 2018 yılında benzer bir şekilde Türkiye'ye kazandırılan diğer 12 parçanın yarattığı hukuki emsal büyük önem taşıdı. Bu emsal kararlar, 13. parçanın da Türkiye lehine tescillenmesinde kilit rol oynadı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, gelişmeyle ilgili duyduğu memnuniyeti dile getirerek, sürece katkı sağlayan tüm kurum ve kişilere teşekkürlerini iletti. Bakan Ersoy, medeniyet mirasına dünyanın neresesinde olursa olsun sahip çıkma konusundaki kararlılıklarını vurguladı.
Amerika Birleşik Devletleri'nden Türkiye'ye getirilen tarihi panel, ilk olarak Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne ulaştırıldı. Burada uzmanlar tarafından yapılacak olan kapsamlı inceleme ve gerekli konservasyon çalışmalarının ardından, paha biçilmez eser Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'ne nakledilecek. Yıllar sonra yuvasına dönen bu stratejik öneme sahip parça, müzede sergilenen 'Çingene Kızı' mozaiği ile birleştirilerek, antik dönemin bu muazzam kompozisyonunun eksik kalan bir halkasını daha tamamlayacak ve ziyaretçilere bütünlüklü bir görsel şölen sunacak.
