150 Bin Kibrit Çöpünden Dev Durga Heykeli: 24 Saatlik Güvenlik Önlemleri
Bangladeş'in Satkhira kentinde, Sharadiya Durga Puja festivali vesilesiyle hazırlanan ve 150 binden fazla kibrit çöpü ile yaklaşık 10 kilogram ipek ipliğin titizlikle işlenmesiyle ortaya çıkan devasa Durga heykeli, ziyaretçi akınına uğruyor. Dhulihar-Brahmarajpur Sri Sri Durga Puja Mandap'ta sergilenen bu sıra dışı sanat eseri, festivalin en gözde noktası haline geldi. Mahalaya ritüeliyle başlayan festival sezonu, bölgedeki tapınak alanlarında yoğun bir hazırlık sürecini de beraberinde getirdi. Sanatçılar, heykeller ve süslemeler üzerindeki son dokunuşları tamamlarken, bu yılki kutlama alanlarının sayısında da bir artış gözlemlendiği bildirildi. Bangladeş Puja Udjapan Parishad Satkhira Şubesi Genel Sekreteri Biswanath Ghosh, geçen yıl 587 olan puja alanı sayısının bu yıl 590'a çıktığını belirterek, bölgedeki dini ve kültürel etkinliklerin canlılığını vurguladı.
Brahmarajpur'daki puja törenlerinin 200 yılı aşkın bir geçmişe sahip olduğu ve toprak sahibi Pashupati Mitra dönemine kadar uzandığı biliniyor. Bu köklü gelenek içerisinde, sıra dışı ve yenilikçi malzemelerle heykel yapımı, zamanla bir nevi sanat formuna dönüşmüş durumda. Geçtiğimiz yıl 100 kilogram Chinigura pirinci kullanılarak dikkat çeken bir Durga heykeli inşa edilmesinin ardından, bu yıl organizasyon komitesi daha da özgün bir yaklaşımla kibrit çöpü konseptini hayata geçirme kararı aldı. Projenin maliyetine ilişkin açıklamalarda bulunan Brahmarajpur Sarbojanin Sri Sri Durga Mandir Komitesi Yardımcı Saymanı Amit Kumar Ghosh, yalnızca sanatçıların işçilik ücretinin yaklaşık 1,3 lakh taka'ya ulaştığını ve festivalin toplam bütçesinin bu yıl 5 lakh taka civarında belirlendiğini paylaştı. Bu rakamlar, böylesine detaylı ve zahmetli bir eserin ortaya çıkması için yapılan yatırımın büyüklüğünü gözler önüne seriyor.
Kibrit çöplerinden oluşan bu benzersiz heykelin yaratıcısı olan zanaatkar Nabodip Sarkar, bu özel tekniği ilk olarak 2023 yılında Kalküta'da gördüğünü ve bu ilhamla Satkhira'da bir benzerini hayata geçirme fikrini benimsediğini dile getirdi. Sarkar, heykelin iskeletini oluşturan kil yapının üzerine, kibrit çöplerinin milimetrik bir hassasiyetle, adeta bir mozaik ustalığıyla yerleştirildiğini anlattı. En ufak bir hatanın dahi tüm eserin estetiğini bozabileceği bu zorlu süreçte, Sarkar ve ekibindeki dört zanaatkar, gecenin ilerleyen saatlerine, bazen sabaha karşı 03.00'e kadar çalışarak projeyi tamamladılar. Sarkar, bu sezon Satkhira ve Kushtia gibi bölgeler başta olmak üzere toplamda dört farklı yer için de benzer heykeller siparişi aldığını belirterek, bu özgün sanat dalının giderek daha fazla ilgi gördüğünü ifade etti.
Kibrit çöplerinin doğal yanıcı yapısı göz önüne alındığında, tapınak alanında olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Yetkililer, kibrit başlarının barut içeren parlayıcı kısımlarının etkisini tamamen ortadan kaldırmak amacıyla özel yapıştırıcılar ve kimyasal solüsyonlar kullanıldığını bildirdi. Olası güvenlik risklerini en aza indirmek adına, 16 Eylül tarihinde Satkhira Sadar İlçe İdari Amiri Arnab Kumar Dutta'nın da katılımıyla, İlçe Emniyet Müdürü ve İtfaiye ile Sivil Savunma birimlerinin yetkilileriyle birlikte alanda detaylı bir inceleme ve risk değerlendirmesi gerçekleştirildi. Ziyaretçilerin ve sanat eserinin güvenliğini sağlamak amacıyla, tapınak alanının tamamı, 24 saat kesintisiz kayıt yapan modern kapalı devre (CCTV) kamera sistemleriyle donatıldı. Bu kapsamlı güvenlik ağı, festival süresince yaşanabilecek olumsuzlukların önüne geçmeyi hedefliyor. Satkhira genelindeki diğer tapınak alanlarında da hazırlıklar son aşamaya gelirken, geleneksel kil heykellerin yanı sıra farklı dekoratif tekniklerin kullanıldığı bu dönem, bölgedeki çömlekçiler, marangozlar, ressamlar ve süsleme işçileri için önemli bir ekonomik fırsat sunuyor. Mahalaya ile başlayan geri sayımın ardından, ana kutlamalar 17 Ekim'deki Maha Shashthi ile doruğa ulaşacak ve 21 Ekim'deki Bijoya Dashami geçit törenleriyle sona erecek. Hindu takvimine göre, tanrıça Durga'nın bu yıl yeryüzüne at sırtında geleceği ve bir tekneyle ayrılacağı inanışı hakim.
