150 Bin Kibrit Çöpüyle Yapılan Dev Heykel İçin 24 Saat Güvenlik Önlemi
Bangladeş'in Satkhira kentinde, Hinduizm'in önemli tanrıçalarından Durga'ya adanmış devasa bir heykel, benzersiz yapım malzemesiyle dikkat çekiyor. Tam 150 binden fazla kibrit çöpü ve yaklaşık 10 kilogram ipek ipliğin titizlikle işlenmesiyle ortaya çıkan bu eser, yaklaşan Sharadiya Durga Puja festivali öncesinde hem yerel halkın hem de bölgeyi ziyaret edenlerin yoğun ilgisini topluyor. Satkhira Sadar ilçesine bağlı Dhulihar-Brahmarajpur'daki tapınak alanında sergilenen heykel, sanatsal değeri ve ustalık gerektiren işçiliğiyle bu yılki festivallerin en gözde noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
Festival sezonunun başlangıcını simgeleyen Mahalaya ritüelinin Cuma günü gerçekleştirilmesinin ardından, bölgedeki tapınak alanlarında hareketlilik en üst seviyeye ulaştı. Zanaatkarların son rötuşları tamamladığı bu dönemde, kutlama alanlarının (mandap) sayısında da artış gözlemleniyor. Bangladeş Puja Udjapan Parishad Satkhira Şubesi Genel Sekreteri Biswanath Ghosh'un belirttiğine göre, geçen yıl 587 olan puja alanı sayısı, bu yıl 590'a yükseldi. Bu artış, bölgedeki dini ve kültürel etkinliklere verilen önemin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Brahmarajpur'daki puja törenlerinin 200 yılı aşkın bir geçmişe sahip olduğu ve toprak sahibi Pashupati Mitra dönemine dayandığı biliniyor. Bu köklü geleneğin bir parçası olarak, tapınak alanında sıra dışı malzemelerle heykel yapımı adeta bir sanat formuna dönüşmüş durumda. Geçtiğimiz yıl 100 kilogram Chinigura pirinci kullanılarak yapılan Durga heykeli büyük beğeni toplamış, bu başarının ardından organizasyon komitesi bu yıl kibrit çöpü konseptini hayata geçirmeye karar vermiş. Brahmarajpur Sarbojanin Sri Sri Durga Mandir Komitesi Yardımcı Saymanı Amit Kumar Ghosh, projenin maliyetine ilişkin bilgiler paylaşarak, yalnızca zanaatkarların işçilik ücretinin yaklaşık 1,3 lakh taka tuttuğunu ve festivalin toplam bütçesinin bu yıl 5 lakh taka civarında belirlendiğini açıkladı. Bu rakamlar, böylesine özgün ve detaylı bir eserin ortaya çıkarılması için harcanan emeğin ve kaynağın boyutunu gözler önüne seriyor.
Heykelin yaratıcısı zanaatkar Nabodip Sarkar, bu özel tekniği ilk olarak 2023 yılında Kalküta'da gördüğünü ve esinlenerek Satkhira'da uygulamaya karar verdiğini dile getirdi. Sarkar, kil ile oluşturulan iskelet üzerine kibrit çöplerinin milimetrik bir hassasiyetle yerleştirildiğini, en ufak bir hatanın bile eserin bütünlüğünü bozabileceğini vurguladı. Bu zorlu süreci tamamlamak adına, ekibindeki dört zanaatkarla birlikte gece geç saatlere kadar yoğun bir çalışma temposu sergilediklerini belirtti. Sarkar, bu sezon Satkhira ve Kushtia gibi bölgeler başta olmak üzere dört farklı yer için daha heykel siparişi aldığını da sözlerine ekleyerek, bu özgün sanat dalına olan ilginin arttığını gösterdi.
Kibrit çöplerinin doğası gereği yanıcı olması, tapınak alanında olağanüstü güvenlik tedbirlerinin alınmasını zorunlu kıldı. Yetkililer, kibrit başlarının parlayıcı özelliklerini tamamen etkisiz hale getirmek amacıyla özel yapıştırıcılar ve kimyasal solüsyonlar kullanıldığını bildirdi. Bu önlemler, olası yangın risklerini en aza indirmeyi hedefliyor. Güvenlik konusundaki hassasiyet, 16 Eylül'de Satkhira Sadar İlçe İdari Amiri Arnab Kumar Dutta, İlçe Emniyet Müdürü ve İtfaiye ile Sivil Savunma yetkililerinin katılımıyla alanda gerçekleştirilen kapsamlı inceleme ve risk değerlendirmesiyle de pekiştirildi. Ziyaretçilerin ve eserin güvenliğini sağlamak amacıyla, tapınak alanının tamamı 24 saat kesintisiz kayıt yapan kapalı devre güvenlik kameralarıyla donatıldı. Bu titiz güvenlik önlemleri, hem ziyaretçilerin huzurlu bir deneyim yaşamasını sağlamayı hem de eşsiz bir sanat eserinin korunmasını amaçlıyor.
Satkhira genelindeki tüm kutlama alanlarında hazırlıklar son aşamaya gelirken, geleneksel bambu ve saman iskeletler üzerine inşa edilen kil heykellerin yanı sıra, bu yıl kibrit çöpü gibi yenilikçi malzemelerle yapılan eserler de dikkat çekiyor. Bu çeşitlilik, bölgedeki çömlekçiler, marangozlar, ressamlar ve süsleme işçileri için önemli bir istihdam ve gelir kapısı oluşturuyor. Mahalaya ile geri sayımın başladığı festivalde, ana kutlamalar 17 Ekim'deki Maha Shashthi ile doruğa ulaşacak. Dini törenler ve etkinlikler, 21 Ekim'de düzenlenecek Bijoya Dashami geçit törenleriyle sona erecek. Hindu takvimine göre yapılan hesaplamalar, tanrıça Durga'nın bu yıl yeryüzüne at üzerinde geleceğine ve dönüşünü bir tekneyle yapacağına işaret ediyor. Bu geleneksel inançlar, festivalin ruhani atmosferini daha da güçlendiriyor.
