ABD Enflasyon Verisi ve Orta Doğu Gerilimi Küresel Piyasaları Sallıyor
Küresel finans piyasaları, ABD ile İran arasındaki diplomatik ve askeri tansiyonun yeniden yükselmesiyle birlikte belirsizlik içinde bir seyir izliyor. Bu durum, teknoloji hisselerindeki aşırı değerlenme endişeleriyle birleşerek piyasalarda genel bir baskı oluşturdu. Yatırımcıların tüm dikkatleri, bugün açıklanacak olan Amerika Birleşik Devletleri'nin mayıs ayı enflasyon verilerine çevrilmiş durumda. Bu verinin, küresel ekonomik gidişat ve merkez bankalarının para politikaları üzerindeki etkisi yakından takip ediliyor.
İki ülke arasındaki hassas diplomatik süreç, son dönemde yaşanan karşılıklı askeri eylemlerle birlikte önemli bir ivme kaybetti. Özellikle Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD helikopterinin düşürülmesi, taraflar arasındaki gerilimi daha da artırarak bölgedeki kırılgan ateşkes ortamına dair endişeleri derinleştirdi. ABD Başkanı'nın İran'ın saldırılarına misilleme yapılacağı yönündeki açıklamaları, piyasalarda yeni bir satış baskısı dalgası yaratma potansiyeli taşıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) yaptığı açıklamada, bu misilleme kapsamında İran'a ait hava savunma sistemleri, yer kontrol merkezleri ve radar tesislerinin hedef alındığı belirtildi. Bu operasyonların tamamlandığı bilgisi de paylaşıldı.
Finansal analizciler, yarı iletken ve genel teknoloji sektöründeki hisselere olan ilginin sürdüğünü belirtirken, yapay zeka alanındaki hizmetlerin son kullanıcılar tarafından yüksek maliyetli bulunmasına dair çıkan raporların, şirketlerin mevcut değerlemeleri hakkında soru işaretleri yarattığını vurguluyor. Bu durum, yatırımcıları daha temkinli bir duruş sergilemeye iten önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Yapay zeka teknolojilerindeki fiyatlandırma ve maliyet analizlerinin önümüzdeki dönemde de gündemdeki yerini koruması bekleniyor.
Tüm bu jeopolitik gelişmelerin yanı sıra, küresel piyasaların gözü kulağı ABD'den gelecek olan mayıs ayı enflasyon rakamlarında. Piyasa beklentileri, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda ise yüzde 4,2 oranında bir artış göstereceği yönünde. Analistler, nisan ayına kıyasla yıllık enflasyonda kaydedilecek bu hızlanmanın, Nisan 2023'ten bu yana görülen en güçlü artışa işaret edebileceğini belirtiyor. Özellikle Orta Doğu'daki artan enerji maliyetlerinin, ABD içindeki genel fiyat seviyeleri üzerindeki etkisinin detaylı bir şekilde inceleneceği öngörülüyor. Bu enflasyon verileri aynı zamanda, Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) gelecekteki para politikası kararları hakkında da önemli ipuçları sunacak.
Makroekonomik veriler tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı nisan ayında beklentilerin altında kalarak yüzde 1,2'lik bir azalışla 55,9 milyar dolara geriledi. Öte yandan, ülkede ikinci el konut satışları mayıs ayında yüzde 3,2'lik bir artışla beklentilerin üzerine çıktı. Bu gelişmelerin ardından, ABD 10 yıllık tahvil faizleri %4,55 seviyesinde sabit seyrini korurken, dolar endeksi %0,1'lik bir düşüşle 99,9 seviyesine indi. Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyonist baskıları canlı tutmasıyla birlikte, altının ons fiyatı yeni işlem gününde %2'lik bir düşüşle 4 bin 174 dolar civarında işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise %0,1'lik bir artışla 91,2 dolardan alıcı buluyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun temmuz ayında petrol üretimini günlük 188 bin varil artırma kararı alması, arz endişelerinin sınırlanmasına katkı sağladı.
Kurumsal tarafta, çip üreticilerinden Marvell Technology'nin hisseleri %7,6, Qualcomm'un %5,7, AMD'nin %3 ve Intel'in %2,1 oranında değer kaybetti. Bu gelişmelerin yansımasıyla, ABD borsalarında S&P 500 endeksi %0,26, Nasdaq endeksi %0,97 düşüş gösterirken, Dow Jones endeksi %0,17'lik bir yükseliş kaydetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif bir başlangıç yaptı.
Avrupa borsalarında ise dün karışık bir seyir hakimdi. Orta Doğu'daki gelişmeler ve yapay zeka şirketlerinin değerlemelerine ilişkin belirsizlikler, bölge piyasalarının yönünü etkiledi. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, bölgedeki gerilimin tam ölçekli bir savaşa dönüşmesinin tüm bölge için ağır bedelleri olacağını belirtti. Ayrıca, AB'nin teknoloji devi Meta'nın, rakip yapay zeka asistanlarının WhatsApp'a erişimini engellemesinin rekabete zarar verebileceği endişesiyle, şirketten bu hizmetlere yeniden ücretsiz erişim sağlamasını talep ettiği öğrenildi. Almanya'da sanayi üretimi nisanda bir önceki aya göre %0,4 artış gösterdi. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD-İran arasındaki gerilimlerin etkileri nedeniyle küresel ekonomi sektör görünümünü bu yıl için 'nötr'den 'kötüleşiyor' seviyesine çekti. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yarınki faiz kararı toplantısı da yatırımcıların gündeminde yer alıyor; piyasalar, bankanın faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakıyor. Bu gelişmeler ışığında, İngiltere'de FTSE 100 endeksi %1,41, Almanya'da DAX 40 endeksi %0,75 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi %0,05, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise %0,11 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık bir seyirle başladı.
Asya borsalarında ise satış ağırlıklı bir görünüm hakim. Japonya ve Çin'den gelen enflasyon verileri, fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Çin'de mayıs ayı yıllık enflasyon %1,2, çekirdek enflasyon ise %1,1 ile beklentilerin altında kaldı. Üretici enflasyonu ise öngörülere paralel %3,9 olarak gerçekleşti. Japonya'da üretici fiyatları beklentilerin üzerinde bir artış göstererek mayısta aylık bazda %0,9, yıllık bazda ise %6,3'e ulaştı. Analistler, Asya'nın iki büyük ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin devam ettiğini belirtiyor. Japonya'da ÜFE'deki artışın, Japonya Merkez Bankası'nı (BoJ) yıl sonuna kadar iki faiz artışı beklentilerine karşın daha sıkılaşma adımları atmaya zorlayabileceği ifade ediliyor. Çin'de deflasyon risklerinin, Orta Doğu'daki gerilimler nedeniyle yükselen enerji maliyetleri sayesinde azaldığı ancak güçlü talep kaynaklı olmamasının fiyat artışlarının sağlıklı bir göstergesi olmadığı yorumu yapılıyor. Bu gelişmelerle Japonya'da Nikkei 225 endeksi %2,4, Güney Kore'de Kospi endeksi %6,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi %1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi %1,3 değer kaybetti.
Yurt içinde ise dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü %0,86'lık bir düşüşle 13.741,89 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat, normal seans kapanışına göre %0,06 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 46,1240 seviyesinden tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,1330'dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde önemli bir veri akışı olmadığını, yurt dışında ise ABD'den gelecek enflasyon ve federal bütçe dengesi verilerinin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puan seviyelerinin destek, 13.900 ve 14.000 puan seviyelerinin ise direnç konumunda bulunduğu ifade ediliyor. Bugün piyasaların odaklanacağı ABD verileri arasında haftalık mortgage başvuruları, mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi ve mayıs ayı Federal Bütçe Dengesi yer alıyor.
