ABD ve Japonya'dan Tarihi Hamle: Yen İçin Ortak Döviz Müdahalesi
Küresel finans piyasalarında yankı uyandıran önemli bir gelişme yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı, Japon yeninin değer kaybını durdurmak ve para birimini güçlendirmek amacıyla Tokyo yönetimi ile birlikte tarihi bir döviz müdahalesine imza attı. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) New York şubesi aracılığıyla gerçekleştirilen operasyonda, euro satılarak yen alındı. Bu stratejik hamle, iki ülke arasındaki para politikası koordinasyonunun ve Japon ekonomisine verilen desteğin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Bu ortak müdahale, en son 1990'ların sonlarında, yani yaklaşık otuz yıl önce Japon yenini desteklemek amacıyla yapılan müdahalelerden bu yana kaydedilen ilk doğrudan müdahale olma özelliğini taşıyor. Konuya yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, işlemlerin Goldman Sachs ve Morgan Stanley gibi önde gelen finans kuruluşları aracılığıyla yürütüldüğü belirtildi. New York Fed ve Goldman Sachs konuyla ilgili açıklama yapmaktan kaçınırken, ABD Hazine Bakanlığı ve Morgan Stanley’den de henüz resmi bir yanıt gelmedi. Bu sessizlik, piyasalarda spekülasyonların artmasına neden oldu.
Müdahale öncesinde, ABD Hazine Bakanlığı'nın bazı büyük finans kuruluşlarına, dolar karşısında 1986'dan bu yana en düşük seviyelerine inen Japon yenini desteklemek amacıyla bir piyasa müdahalesi olasılığını değerlendirdiğini ilettiği öğrenildi. Elde edilen bilgilere göre, New York Fed, Amerikan Hazinesi adına perşembe günü dolar-yen döviz kurunda bir tür oran kontrolü uygulaması gerçekleştirdi. Bu adımın, doğrudan alım öncesindeki son hazırlık aşaması olarak yorumlandığı belirtiliyor. Bu gelişmelerin ardından, işlem hacmindeki kayda değer artış ve piyasadaki müdahale beklentileriyle Japon yeninde bir değerlenme gözlemlendi. Cuma günü dolar, Japon yenine karşı yüzde 1,9 oranında değer kaybederek 157,57 yen seviyesine kadar geriledi.
ABD'nin Japon yenini desteklemek üzere gerçekleştirdiği bu müdahale, Japon ekonomisini canlandırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor. En son 1998 yılında Japon yenini güçlendirmek için alım yapıldığı biliniyor. Daha öncesinde ise 2011 yılında yaşanan büyük Tohoku depremi ve tsunamisinin ardından yenin aşırı değerlenmesini önlemek amacıyla uluslararası koordineli bir çabaya destek verilmişti. Analistler, Japon makamlarının perşembe günü gerçekleştirdiği müdahalenin büyüklüğünü, resmi veriler ve aracı kurum tahminlerini dikkate alarak yaklaşık 8,45 trilyon yen (52,8 milyar dolar) civarında hesaplıyor. Bu hamleler, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) gösterge faiz oranını beklentiler doğrultusunda yüzde 1 seviyesinde sabit tuttuğu bir döneme denk geldi. BoJ Başkanı Kazuo Ueda, enflasyonun hedeflenen yüzde 2'lik seviyeye yaklaştığını ancak yukarı yönlü risklerin devam ettiğini vurguladı. Ueda, gelecekteki toplantılarda bu konuların ele alınacağını belirtirken, türev piyasalarında eylül ayında bir faiz artırımı ihtimali de konuşulmaya başlandı. Japonya Uluslararası İşlerden Sorumlu Maliye Bakan Yardımcısı Atsushi Mimura, ABD makamlarıyla sürekli temas halinde olduklarını ve sadece moral desteği değil, somut bir iş birliği gördüklerini ifade etti.
Bu önemli müdahale adımları, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Japonya Başbakanı’nın mali teşvik planlarına ilişkin yatırımcı endişelerinin yen paritesini 164 seviyelerine yaklaştırdığı bir dönemde gerçekleşti. Piyasa uzmanları, ABD'nin Japonya'yı destekleme konusundaki irade beyanı nedeniyle, yenin kısa vadede tekrar 164 seviyelerine düşmesinin zor olduğunu ve dolar/yen paritesindeki yükseliş trendinin sınırlanacağını öngörüyor. Nisan ve mayıs aylarında Japon yenini desteklemek amacıyla harcanan 11,7 trilyon yenlik adımların ardından gelen bu son müdahalenin, ABD'nin desteği sayesinde kısa vadeli kazanımları sürdürme potansiyelinin daha yüksek olduğu düşünülüyor. Bununla birlikte, bazı piyasa gözlemcileri, faiz beklentilerindeki artış gibi yapısal destekler olmadan, yalnızca döviz müdahaleleriyle Japon yenine kalıcı bir değer kazandırmanın oldukça zorlu olacağını savunuyor. Amerika Merkez Bankası'nın önümüzdeki aylarda faiz oranlarını artırarak doları daha da güçlendirmesi beklenirken, Asya'daki bazı yatırımcıların yen üzerinde tekrar kısa pozisyon almaya başladığına dair işaretler de mevcut.
