ABD'de 25 Eyalet, Trump'ın Gümrük Vergilerine Karşı Dava Açtı
Amerika Birleşik Devletleri'nde, Başkan Donald Trump yönetiminin uluslararası ticaret politikaları kapsamında aldığı bir karar büyük yankı uyandırdı. Ülkenin 60'tan fazla ticaret ortağından ithal edilen çeşitli ürünlere yönelik olarak belirlenen yeni gümrük vergileri, tam 25 eyaletin sert tepkisiyle karşılaştı. Bu eyaletler, ABD Başkanı'nın yönetimini, Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nde dava ederek alınan bu karara resmi olarak itirazda bulundular.
Dava sürecini başlatan eyaletler arasında California, Arizona ve Oregon başı çekiyor. Bu eyaletlerin başsavcıları, aldıkları ortak kararla birlikte, Trump yönetiminin geçen ay duyurduğu ve yürürlüğe koyduğu bu yeni tarifelerin hukuka aykırı olduğunu savunuyorlar. Dava dilekçesinde, söz konusu gümrük vergilerinin 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü adı altında uygulandığı ancak Trump yönetiminin bu yasal düzenlemeden doğan yetkisini aşarak hareket ettiği belirtiliyor. Ayrıca, İdari Usul Yasası'nın da ihlal edildiği iddia ediliyor.
Başsavcılar tarafından mahkemeye sunulan dilekçede, getirilen tarifelerin gerçek ve somut bir gerekçeye dayanmadığı vurgulanıyor. Bu tarifelerin, uluslararası alanda dile getirilen zorla çalıştırma uygulamalarını hedef almak gibi bir amacı taşımadığı, aksine daha önce mahkemeler tarafından yasaya aykırı bulunduğu tespit edilen benzer politikaların yeniden hayata geçirilmesi çabası olduğu öne sürülüyor. Davacılar, mahkemeden bu tarife kararının hukuki geçerliliğinin iptal edilmesini, yürürlüğünün durdurulmasını ve tarifeler kapsamında ödenmiş olan tüm gümrük vergilerinin ilgili taraflara iade edilmesini talep ediyorlar.
Trump yönetimine karşı bu hukuki mücadeleyi başlatan eyaletlerin listesi oldukça geniş. Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Massachusetts, Maryland, Maine, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Rhode Island, Virginia, Vermont, Washington ve Wisconsin gibi birçok eyalet bu koalisyona dahil oldu. Kentucky ve Pennsylvania valilerinin de bu önemli hukuki girişime destek vermesi dikkat çekiyor. California Başsavcısı Rob Bonta, yaptığı açıklamada, Başkan Trump'ın Amerikalıların yaşam maliyetini artırma konusundaki kararlılığının, yasaları tekrar tekrar ihlal etme pahasına devam ettiğini belirtti. Bonta, bu durumun Trump yönetiminin tarifeleri yasa dışı yollarla uygulamaya yönelik üçüncü girişimi olduğunu ve bu yetki suistimaline karşı üçüncü kez dava açtıklarını ifade etti. Arizona Başsavcısı Kris Mayes ise tarifelerin market fiyatlarında artışa, küçük işletmeler üzerinde ek maliyet yüküne ve ekonominin pek çok alanında genel bir kaosa neden olduğunu savundu. Oregon Başsavcısı Dan Rayfield ise bu 'yasa dışı' olarak nitelediği gümrük vergilerinin maliyetini yabancı hükümetlerin değil, doğrudan ABD halkının üstlendiğini dile getirdi.
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından 23 Temmuz'da yapılan bir duyuruda, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatının engellenmesi ve bu yasağın etkili bir şekilde uygulanması konusunda yetersiz kaldığı iddia edilen 60 farklı ülkeye yönelik olarak 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmaların sonuçlandığı bildirilmişti. Bu sonuçlar neticesinde, ilgili ülkelere yönelik olarak yüzde 10 ila yüzde 12,5 arasında değişen oranlarda gümrük vergisi uygulanacağı açıklanmıştı. Trump yönetiminin bu son gümrük vergisi hamlesi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin daha önce Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayanılarak uygulanan bazı tarifelerin yasalara aykırı olduğuna dair kararının ardından geldi. Bu karar, 24 Şubat tarihinde 122. Bölüm kapsamında başlatılan ve 150 gün sürmesi planlanan yüzde 10'luk geçici küresel tarifelerin bitimine bir gün kala gerçekleşti.
