AKP'den Sistem Revizyonu Sinyali: Meclis Güçlenecek, Bakanlar Milletvekili Olacak
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP), mevcut yönetim sisteminde önemli değişikliklere gitme hazırlığında olduğu iddiaları kulislerde yankılanmaya devam ediyor. Edinilen bilgilere göre, parti içinde yürütülen yeni anayasa çalışmaları kapsamında, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin bazı temel unsurlarının gözden geçirilerek daha kapsamlı bir revizyona tabi tutulması planlanıyor. Bu çerçevede, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yasama ve denetim yetkilerinin güçlendirilmesi, kabine üyelerinin milletvekilleri arasından seçilmesi ve yürütme organının yetkilerinde bazı düzenlemeler yapılması gibi konuların ön plana çıktığı belirtiliyor. Mevcut sistemin tamamen ortadan kaldırılması yerine, işleyişini daha etkin hale getirecek bir revizyonun hedeflendiği ifade ediliyor.
Yapılan çalışmalar kapsamında öne çıkan bir diğer önemli başlık ise bakanların atanma usulü. Yeni düzenlemeyle birlikte, kabine üyelerinin TBMM'de görev yapan milletvekilleri arasından belirlenmesi öngörülüyor. Bu durumda, bakanlar milletvekili kimliklerini koruyacak olsalar da, Genel Kurul ve komisyonlardaki oylamalarda oy kullanma hakları kısıtlanacak. Ancak, sorumluluk alanlarına giren konulardaki yasa tekliflerinin görüşmeleri ve oylamaları sırasında komisyonlarda ve Genel Kurul'da bulunmaları zorunlu hale getirilecek. Bu düzenleme ile bakanların yasama süreçlerine daha aktif katılımı ve TBMM'nin denetiminin artırılması amaçlanıyor.
Revizyon planlarının bir diğer önemli ayağını, TBMM'nin yürütme organını denetleme mekanizmalarının güçlendirilmesi oluşturuyor. Yeni sistemde, bakanların Meclis tarafından daha düzenli ve etkin bir şekilde denetlenebilmesi için yeni mekanizmalar geliştirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda, bakanların ayda iki kez Genel Kurul'da milletvekillerinin yönelteceği sözlü soru önergelerine yanıt vermesi öngörülüyor. Ayrıca, her iki haftada bir Salı günleri olmak üzere, bir saat sürecek özel denetim oturumlarının düzenlenmesi teklif ediliyor. Bu oturumlara her ay iki farklı bakanın katılarak soruları yanıtlaması ve her yasama dönemi boyunca tüm bakanların en az bir kez bu denetim sürecine dahil olması zorunlu kılınacak.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin mevcut yetki dağılımında da değişiklikler yapılması öngörülüyor. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanı'nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu'na devredilmesi gündemde. Bu durum, bazı kararların hem Cumhurbaşkanı hem de Bakanlar Kurulu tarafından müştereken imzalanması ya da bazı kararların yalnızca Bakanlar Kurulu'nun yetkisi ve imzasıyla yayımlanması şeklinde hayata geçirilebilir. Ayrıca, parti içinde bakan yardımcıları sisteminin beklenen performansı sergileyemediğine dair artan eleştiriler doğrultusunda, bu makamların kaldırılarak yerine daha önce uygulanan müsteşarlık modelinin yeniden getirilmesi de değerlendirilen konular arasında yer alıyor. AKP'li kurmaylar, bu tür revizyonların, özellikle TBMM'de yeni bir siyasi atmosfer yaratarak, olası bir yeni anayasa değişikliğinin daha geniş bir mutabakatla, örneğin 400'ün üzerinde oyla kabul edilmesine zemin hazırlayabileceği görüşünü taşıyor.
