AKP'den Sistem Revizyonu: TBMM Güçlenecek, Bakanlar Milletvekili Olacak
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) bünyesinde, mevcut Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin işleyişine dair kapsamlı bir değerlendirme ve revizyon sürecinin başlatıldığı iddiaları siyaset kulislerinde yankı buldu. Edinilen bilgilere göre, parti içindeki bazı yetkililer tarafından hazırlanan bir rapor taslağında, sistemin temel yapısını değiştirmek yerine, mevcut işleyişi daha etkin hale getirecek iyileştirmeler öneriliyor. Bu öneriler arasında, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yasama ve denetim fonksiyonlarının güçlendirilmesi, kabine üyelerinin milletvekilleri arasından atanması gibi köklü değişiklikler dikkat çekiyor. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı'nın bazı idari ve yürütme yetkilerinin Bakanlar Kurulu'na devredilmesi ve bürokraside görev yapan üst düzey yöneticilik pozisyonlarında değişikliğe gidilmesi de taslakta yer alan önemli başlıklar arasında bulunuyor.
Hazırlanan raporda öne çıkan maddelerden biri, TBMM'nin yasama yetkilerinin pekiştirilmesi yönünde. Mevcut sistemde Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapılan bazı düzenlemelerin, yasama organının inisiyatifine bırakılması planlanıyor. Bu çerçevede, bakanların artık TBMM'nin yasama faaliyetlerine daha aktif katılımı öngörülüyor. Bakanlık görevini yürüten milletvekilleri, Meclis'teki genel kurul ve komisyon çalışmalarında oy kullanma hakkına sahip olmasa da, kendi sorumluluk alanlarına giren kanun tekliflerinin görüşmelerinde yer alacak ve görüş bildirecek. Bu durumun, yasama süreçlerinin daha derinlemesine ve uzman görüşleriyle zenginleşmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Raporda ayrıca, bakanların TBMM tarafından daha etkin bir şekilde denetlenmesine yönelik yeni mekanizmalar öneriliyor. Bu öneriler doğrultusunda, bakanların ayda iki defa genel kurulda milletvekillerinin yönelteceği sözlü soruları yanıtlaması planlanıyor. Buna ek olarak, her on beş günde bir Salı günleri, bir saat sürecek özel denetim oturumlarının düzenlenmesi düşünülüyor. Bu oturumlara her ay iki farklı bakanın katılarak vekillerin sorularını yanıtlaması, her yasama dönemi boyunca ise tüm bakanların en az bir kez bu denetim mekanizmasına tabi tutulması zorunlu hale getirilecek. Bu adımlarla, yürütme organının Meclis'e karşı hesap verebilirliğinin artırılması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin işleyişine dair bir diğer önemli revizyon önerisi ise Cumhurbaşkanlığı'nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu'na devredilmesi. Bu düzenlemeyle birlikte, alınan bazı kararların Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından müştereken imzalanması veya bazı durumlarda sadece Bakanlar Kurulu'nun yetkisiyle yayımlanması öngörülüyor. Öte yandan, mevcut bakan yardımcılığı sisteminin performansının beklentileri karşılamadığı yönündeki eleştiriler de raporda yer alıyor. Bu doğrultuda, bakan yardımcılarının görevlerinin kaldırılması ve yerine daha önceki dönemlerde uygulanan müsteşarlık modelinin yeniden hayata geçirilmesi teklif ediliyor. Bu değişikliğin, bürokrasideki işleyişi hızlandırması ve daha hiyerarşik bir yapı oluşturması amaçlanıyor.
AKP'li yetkililer, yeni anayasa değişikliği sürecinin TBMM'de güçlü bir destekle kabul edilebileceği görüşünü taşıyor. Özellikle terörle mücadele konusunda kabul edilen çerçeve yasanın elde ettiği yüksek oy oranına atıfta bulunarak, benzer bir siyasi atmosferin yeni anayasa çalışmaları için de yakalanabileceğini ifade ediyorlar. Bu kapsamda, yeni anayasa değişikliğinin 467 oy oranına ulaşmasa bile, 400'ün üzerinde bir destekle yasalaşabileceği öngörülüyor. Mevcut Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin tamamen ortadan kaldırılmayacağı, ancak özellikle yasama organının yetkilerini güçlendiren gözle görülür bir revizyondan geçirilerek, partinin 25. Yıl Vizyon Belgesi'nde de yer alan bu hedefin hayata geçirileceği belirtiliyor.
