Alplerin Altında Dev Bir Ağ: İsviçre Lojistiği Dönüştürdü
İsviçre, Alplerin derinliklerine inşa ettiği devasa bir demiryolu ağıyla hem lojistik sektöründe çığır açtı hem de çevresel sürdürülebilirlik konusunda önemli bir başarıya imza attı. Yaklaşık otuz yıllık yoğun bir çalışmanın ürünü olan bu proje kapsamında, dağ geçişlerindeki demiryolu taşımacılığının payı %74'e yükseltildi. Bu sayede, özellikle ağır yük taşıyan kamyonların demiryoluna yönlendirilmesiyle, tren seferleri sayesinde çevresel emisyonlarda dört katlık bir azalma sağlandı. Ülkenin altına adeta ikinci bir ülke kazandıran bu proje, Avrupa kıtasındaki yük taşımacılığı politikaları için de örnek teşkil ediyor.
Avrupa'nın en uzun demiryolu tünellerini bünyesinde barındıran Alpler Ötesi Yeni Demiryolu Bağlantısı (NRLA) projesi, Lötschberg, Ceneri ve 57 kilometrelik uzunluğuyla dünyanın en uzun demiryolu tüneli unvanına sahip Gotthard Taban Tüneli gibi kritik noktaları tek bir kesintisiz hat üzerinde birleştiriyor. Bu yenilikçi düz zemin rotası sayesinde, trenlerin dik yamaçları tırmanmak için harcadığı ekstra enerji ortadan kalkıyor. Sonuç olarak, daha uzun ve daha ağır yük vagonları, çok daha az enerji tüketerek ve çevreye daha az zarar vererek seyahat edebiliyor. Eurozone taşımacılık verilerine göre, bu demiryolu hatları üzerinden yapılan taşımacılık, karayolundaki ağır vasıtalara kıyasla ton başına düşen enerji tüketiminde beş kat, sera gazı salımında ise dört kat daha verimli bir tablo çiziyor.
1990'lı yıllarda halk oylamasıyla kabul edilen "Alp Girişimi" ve mesafe başına uygulanan ağır vasıta ücretlendirmeleri, İsviçre'deki lojistik dengelerini kökten değiştirdi. Resmi istatistikler, 2000 yılından bu yana Alpler üzerinden seyahat eden kamyon sayısında önemli bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Yıllık bazda üçte bir oranında azalan kamyon trafiği, 2018'de 941.000'e geriledi. 2022 yılı verilerine bakıldığında ise bu sayı 880.000 civarında seyrediyor. Ulaştırma uzmanları, eğer bu etkili ulaşım modu değiştirme politikası uygulanmasaydı, sadece 2016 yılında Alplerden yaklaşık 651.000 ilave kamyonun geçeceğini ve bunun da 2017'de en az 0,7 milyon ton karbondioksit emisyonuna yol açacağını hesaplıyor. Federal Ulaştırma Ofisi yetkilileri, yıllık kamyon sayısının bir milyon sınırının altına düşürülmüş olmasına rağmen, ülkenin hedeflediği 500.000 sınırının henüz 300.000 kadar uzağında olduklarını belirtiyor.
Bu muazzam inşaat projesinin çevresel etkilerini en aza indirmek için titizlikle çalışıldı. Sadece Gotthard projesinde yaklaşık 28 milyon ton kaya çıkarıldığı ve bu süreçte büyük miktarda beton kullanıldığı rapor edildi. Çevre koruma raporlarına göre, toplamda 152 kilometrelik şaft ve geçit kazısı sırasında yerel ekosisteme verilen zararı minimize etmek amacıyla çeşitli önlemler alındı. İnşaat makinelerine özel parçacık filtreleri takılırken, şantiye alanındaki atık sular nehirlere deşarj edilmeden önce ileri düzeyde arıtma ve soğutma işlemlerinden geçirildi. İnşaat malzemelerinin taşınmasında öncelik demiryolu ve gemi taşımacılığına verildi. Ayrıca, yerleşim bölgelerine yakın kazı alanlarında gürültü ve tozun yayılmasını önlemek için özel bariyerler oluşturuldu. İnşaat süreci tamamlandıktan sonra ise nehir yatakları mümkün olduğunca doğal hallerine döndürüldü ve yaban hayatının devamlılığını sağlamak amacıyla taş duvarlar yeniden inşa edildi.
