Antarktika'daki 'Kıyamet Buzulu'nda Yüzlerce Sismik Hareket Tespit Edildi
Antarktika'nın en dikkat çekici ve yakından takip edilen buzullarından biri olan Thwaites'te gerçekleştirilen son araştırmalar, bu devasa buz kütlesinin hem altında hem de çevresinde önemli bir sismik aktivite olduğunu gözler önüne serdi. Bilim insanları tarafından 'Kıyamet Buzulu' olarak da adlandırılan Thwaites, Batı Antarktika'da yer alıyor ve küresel deniz seviyeleri üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle büyük bir endişe kaynağı oluşturuyor. Son dönemde yayımlanan bilimsel çalışmalar, buz kütlesinin altındaki geniş suyla doygun alanları ve devam eden kütle kaybını detaylandırarak, buzuldaki değişimlerin karmaşık yapısını ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, geçmiş yıllara ait sismik kayıtları titizlikle yeniden inceleyerek 2010 ile 2023 yılları arasında toplamda 362 adet sismik olayı tespit etti. Bu olayların önemli bir kısmı, 245 tanesi, buz kütlesinin okyanusla buluştuğu ve erimenin en yoğun yaşandığı ön cephe bölgesinde yoğunlaştı. Bu sismik hareketliliğin büyük bir bölümünün, alışılagelmiş tektonik depremlerden farklı mekanizmalarla meydana geldiği düşünülüyor. Buzuldan kopan büyük buz parçalarının devrilmesi, ana kütleye çarpması veya hareket ederken sürtünmesi gibi süreçlerin, sismik sensörler tarafından algılanabilecek güçlü titreşimler yarattığı belirtiliyor.
Sismik hareketliliğin en üst seviyeye ulaştığı dönem ise 2018 ile 2020 yılları arasına denk geliyor. İlginç bir şekilde, bu dönem, Thwaites Buzulu'nun denize doğru uzanan buz dilinin (shelf) hızlandığı zaman dilimiyle örtüşüyor. Bu durum, buzuldaki hızlanma ile sismik aktivite arasında bir ilişki olabileceğine işaret ediyor. Bilim insanları, okyanus akıntılarının ve sıcaklıklarının bu süreçte bir rol oynamış olabileceği ihtimalini değerlendiriyor, ancak tam mekanizmanın henüz tam olarak aydınlatılamadığını ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyorlar.
Thwaites Buzulu üzerindeki bilimsel çalışmalar, sadece yüzeydeki ve çevresindeki hareketlilikle sınırlı kalmıyor. Buzulun alt katmanlarına inen araştırmalar da dikkat çekici bulgularla dolu. Nisan ayında yayımlanan kapsamlı bir sismik araştırma, buz kütlesinin altında sert kaya oluşumları, tortul havzalar ve geniş yer altı su kaynakları bulunduğunu ortaya çıkardı. Araştırmacılar ayrıca, onlarca metre kalınlığa ulaşabilen, suya doygun gözenekli tortullarla ilişkili aktif bir buzul altı gölünün varlığını tespit etti. Bu gölün, daha önceki tahminlerden çok daha fazla su barındırdığı ve buzuldaki süreçler üzerinde önemli bir etkisi olabileceği düşünülüyor. Temmuz ayında yayımlanan başka bir çalışma ise, Thwaites'in kütle kaybının yalnızca okyanus sularının buzu alttan eritmesiyle açıklanamayacağını gösteriyor. Elde edilen bulgular, okyanus kaynaklı erime faktörü ortadan kalksa bile, belirli çevresel koşullar altında buzuldaki kütle kaybının devam edebileceği yönünde ciddi endişeler uyandırıyor. Bu keşifler, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede buzulların rolünü ve korunmasının aciliyetini bir kez daha gözler önüne seriyor.
