Avrupa Doğal Gaz Piyasasında Tansiyon Yükseldi: Fiyatlar Artış Eğiliminde
Avrupa'da doğal gaz piyasaları, uluslararası alanda yaşanan jeopolitik gelişmelerin etkisiyle haftaya artış eğilimiyle başladı. Özellikle ABD ile İran arasındaki diplomatik ve askeri gerilimin ivme kazanması, enerji kaynaklarının arz güvenliği konusunda önemli endişeleri beraberinde getirerek fiyatların yukarı yönlü hareketini tetikledi. Avrupa'nın en büyük ve en derin doğal gaz ticaret merkezi olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de işlem gören ekim ayı vadeli doğal gaz kontratlarının megavatsaat fiyatı, önceki işlem gününde 71,95 avro seviyesinden kapanmıştı. Ancak, güncel verilere göre saat 10.42 itibarıyla bu kontratların fiyatı, bir önceki kapanış değerine kıyasla yüzde 3,3'lük bir artış kaydederek 74,35 avro seviyesine ulaştı.
Fiyatlardaki bu belirgin yükselişin temel nedenlerinden biri, ABD ve İran arasındaki tansiyonun artmasıyla birlikte Basra Körfezi üzerinden gerçekleştirilen enerji sevkiyatlarının aksayabileceği yönündeki güçlü endişeler olarak öne çıkıyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai tarafından yapılan bir açıklama, durumu daha da karmaşık hale getirdi. Rızai, Umman Denizi ile stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda, giriş ve çıkış noktalarının tamamen İran kontrolünde olacağı yeni bir deniz koridoru oluşturulmasına yönelik bir anlaşmanın yakın gelecekte imzalanacağını duyurdu. Bu yeni koridorun, ABD'nin uyguladığı deniz ablukası kapsamındaki alanlardan başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ni içine alacağını belirten Rızai, ilan edilecek bu yeni alana izinsiz bir şekilde giriş yapacak her geminin İran tarafından kara listeye alınacağı yönünde sert bir uyarıda bulundu.
Bu açıklama, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine yönelik gerçekleştirdiği saldırıların hemen ardından geldi. ABD ordusu tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, İran'ın bölgede iki ABD savaş gemisini hedef almasının ardından, ABD güçleri cumartesi günü Devrim Muhafızları'na ait üç tankeri imha ettiğini duyurdu. Taraflar arasındaki karşılıklı saldırıların tırmanarak devam etmesi, bölgeden sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının daha da gecikebileceği veya kesintiye uğrayabileceği yönündeki beklentileri artırarak, doğal gaz fiyatlarının yükseliş trendini destekleyen önemli bir faktör haline geldi.
Diğer yandan, Avrupa'nın doğal gaz depolama seviyeleri de dikkat çekiyor. Gas Infrastructure Europe (GIE) tarafından sağlanan verilere göre, Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki toplam doğal gaz depolarının doluluk oranı şu anda yüzde 66,6 seviyesinde bulunuyor. Avrupa'da yaz dönemi boyunca süren doğal gaz depolama enjeksiyon süreci sona yaklaşırken, depolardaki mevcut doluluk oranının tarihsel mevsimsel ortalamaların altında seyretmesi, kış ayları için potansiyel bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor. Avrupa Birliği, Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan savaşın ardından ortaya çıkan enerji kriziyle mücadele kapsamında, üye ülkelerin depolarını 1 Kasım tarihine kadar en az yüzde 90 oranında doldurmalarını zorunlu kılmıştı. Ancak, geçen yıl depolama kurallarında yapılan değişiklikler, zorlu piyasa koşullarında üye ülkelere hedef doluluk oranlarında esneklik tanınmasına olanak sağlamıştı. Bu kapsamda, yüzde 90'lık hedef doluluk oranının 1 Ekim ile 1 Aralık tarihleri arasında herhangi bir zaman diliminde yakalanabilmesine ve belirli koşullar altında depoların yüzde 80 seviyesinde doldurulabilmesine imkan tanınmıştı. Sektör analistleri, mevcut depolama ve enjeksiyon hızının korunması durumunda, ısıtma sezonunun başlangıcında depoların yüzde 70 ila 75 doluluk oranına ulaşabileceğini öngörüyorlar. Ancak, asıl meselenin gazın bulunabilirliğinden ziyade, gelecekte bu gazın çok yüksek fiyatlarla temin edilme olasılığı olacağı konusunda hemfikirler.
