Avrupa Tarımında Tarihi Kuraklık: Üretim Rekoltesi Çöktü, Kış Felaketi Kapıda

Avrupa kıtasını etkisi altına alan benzeri görülmemiş sıcak hava dalgaları ve derinleşen kuraklık, tarım sektöründe tarihi bir krizi tetikledi. İnsan kaynaklı iklim değişikliği ve El Niño etkisinin küresel sıcaklıkları ortalama 30-35 derecenin üzerine taşıması, yağışsızlık ve kavurucu rüzgarlar ile birleşince bitki gelişimini adeta durma noktasına getirdi. Bu durum, özellikle sebze ve tahıl üreticileri arasında ciddi rekolte kayıpları yaşanacağına dair endişeleri artırıyor. Avrupa Birliği'nin tarım ekonomisi, bu yılki hasat döneminde beklenenin çok altında kalan verimlilikle karşı karşıya kalarak büyük bir darbe aldı.

Fransa'da, sebze üretiminde önceki yıllara oranla çarpıcı düşüşler kaydedildi. Kabak üretiminde yüzde 25, marulda yüzde 35, bezelyede yüzde 40, brokolide yüzde 60 oranında kayıplar yaşanırken, enginar üretiminde ise bu oranların yüzde 50 ila yüzde 100'e kadar ulaştığı bildirildi. Ülkenin önde gelen sebze üreticilerini temsil eden Prince de Bretagne, sektörün benzeri görülmemiş bir krizle mücadele ettiğini ve verim ile kalitedeki düşüşün önüne geçilebilmesi için acil önlemler alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Fransız Konserve ve Dondurulmuş Sebze Üreticileri Birliği'nden yapılan açıklamada, normalde farklı bölgelerdeki üretim çeşitliliğinin dengeleyici bir rol oynadığı ancak bu yıl tüm ana üretim bölgelerinin aynı anda olumsuz etkilendiği belirtildi.

Avrupa'nın tahıl ambarı konumundaki Fransa'da mısır rekoltesinin, 2025 yılı verilerine kıyasla yaklaşık yüzde 35'lik bir düşüşle, en son 1980'lerde görülen seviyelere, yani yaklaşık 9 milyon ton civarına gerileyeceği tahmin ediliyor. Tarım Bakanlığı'nın değerlendirmelerine göre bu düşüşün bir nedeni çiftçilerin ayçiçeği gibi alternatif ürünlere yönelmesi olsa da, asıl etkenin sıcak hava dalgalarının ürünlerin kritik büyüme evrelerinde verdiği zararlar olduğu belirtiliyor. Hayvancılık sektöründe de durum farklı değil; süt veriminde yüzde 10 ila 15 arasında bir azalma gözlemlenirken, kışlık yem ihtiyacını karşılayan saman üretiminin de son 30 yıllık ortalamaların yüzde 30 altında kaldığı rapor edildi. Kümes hayvancılığında ise haziran ayındaki aşırı sıcaklar nedeniyle yaşanan hayvan telef olayları, günlük yumurta üretimini yaklaşık 1 milyon adet düşürdü. Bu tablo karşısında hükümet, sektöre acil yardım ve uzun vadeli yapısal destek paketleri açıklamayı planlıyor.

İtalya'da çiftçi örgütü Coldiretti'nin verileri, tarım arazilerinin yüzde 60'ının şiddetli veya hafif kuraklıktan etkilendiğini gösteriyor. Mısır, pirinç, soya fasulyesi gibi temel ürünlerin yanı sıra sebze ve meyve rekoltelerinde de büyük kayıplar yaşanırken, süt üretiminde yüzde 20'lik bir düşüş kaydedildi. Orman yangınları ve şiddetli hava olaylarının yarattığı ek zararlar hariç tutulduğunda bile, tarım sektöründeki toplam hasarın 3 milyar Euro'yu aştığı tahmin ediliyor. Ülkenin pirinç ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayan Po Vadisi'nde, su seviyelerindeki çekilme nedeniyle sulama kısıtlamaları uygulamaya konuldu. Yaklaşık 235 bin hektarlık alana pirinç ekilen bu bölgede çiftçiler, tarlalarını haftada yalnızca bir kez sulayabilir duruma geldi.

İspanya'da da tahıl rekoltesindeki düşüşler dikkat çekiyor. Castilla y León bölgesinde yüzde 35, Madrid çevresinde yüzde 49 ve Endülüs'te yüzde 24 oranında gerileme yaşandı. Süt hayvancılığında koyun sütü üretiminde yüzde 6,5, keçi sütü üretiminde ise yüzde 10,8'lik bir düşüş kaydedildi. Kuraklığın etkisinin belirgin olduğu 2024 yılının ardından zeytinyağı rekoltesindeki durum henüz netleşmezken, Ulusal Şarap Federasyonu 2025 yılı için şarap üretiminde yüzde 20'lik bir düşüş öngördüğünü duyurdu. Federasyon yetkilileri, peş peşe gelen sıcak hava dalgalarının üzüm tanelerinin küçülmesine ve dolayısıyla rekoltenin azalmasına neden olacağı uyarısında bulundu. Bu durum, Avrupa'nın önümüzdeki kış aylarında gıda tedariki ve fiyat istikrarı konusunda ciddi endişeler taşımasına neden oluyor.