AYM'den Sporculara Vergi Müjdesi: Kulüplerin Borcu Sporcuya Yüklenemeyecek
Anayasa Mahkemesi, spor dünyasında uzun süredir tartışılan önemli bir vergi meselesine dair emsal nitelikte bir karar aldı. Yüksek Mahkeme, spor kulüplerinin anlaşmalı oldukları sporcuların gelirlerinden kesmeleri gereken vergileri vergi dairesine yatırmamaları durumunda, bu borcun doğrudan sporculara yüklenmesine olanak tanıyan yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Bu karar, profesyonel sporcuların mali hakları açısından büyük bir güvence teşkil ediyor.
Antalya 1. Vergi Mahkemesi tarafından Anayasa Mahkemesi'ne taşınan uyuşmazlık, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 72. maddesindeki bir hükümle ilgiliydi. Bu madde, sporcuların elde ettikleri ücret gelirleri üzerinden yapılan vergi kesintilerinin, kesme yükümlülüğü olanlar (kulüpler) tarafından zamanında ödenmemesi halinde, ödenmeyen kısmın sporcuların yıllık beyannameleri üzerinden hesaplanan vergilerinden mahsup edilemeyeceğini öngörüyordu. Mahkeme, bu durumun sporcuların mülkiyet hakkını ölçüsüz bir şekilde ihlal ettiğini savunarak iptal talebinde bulunmuştu.
Anayasa Mahkemesi, yaptığı değerlendirmede mülkiyet hakkının, kişilerin sahip oldukları mal varlıklarını kanunların belirlediği sınırlar dahilinde serbestçe kullanma, onlardan faydalanma ve tasarruf etme yetkisini güvence altına aldığını belirtti. Kararda, gelir vergisi gibi ücretlerden kaynağında kesilen vergilerin ödenmesiyle ilgili temel sorumluluğun vergi sorumlularına (kulüplere) ait olduğu vurgulandı. Sporcuların, kesinti yapıldığı aşamada bu vergi üzerinde herhangi bir kontrol veya tasarruf yetkilerinin bulunmadığına dikkat çekildi. Ayrıca, vergi sorumluları tarafından ödenmeyen borçların, ilgili kanunlar çerçevesinde bu sorumlulardan cebri icra yoluyla tahsil edilebilme imkanının varlığı da göz ardı edilmedi.
Mahkeme, bu çerçevede, kaynağında kesilen vergilerin vergi sorumluları tarafından ödenmemesi durumunda, bu borcun mükelleflerden (sporculardan) tahsil edilmesine imkan tanıyan düzenlemenin, kişilere aşırı bir mali yük getirdiğine ve bu durumun Anayasa'nın temel ilkelerinden olan orantılılık ilkesiyle çeliştiğine hükmetti. Bu iptal kararıyla birlikte, sporcuların kendi kusurları olmayan vergi borçları nedeniyle mağdur edilmesinin önüne geçilmiş oldu. Bu gelişmenin, sporcuların mali güvenliklerini artırarak kariyerlerine daha rahat odaklanmalarına katkı sağlaması bekleniyor.
