Azerbaycan'da Okul Kıyafetleri Düzenlemesi: Başörtüsü Tartışmaları Başladı
Azerbaycan'da devlet okullarındaki öğrenci kıyafetlerine ilişkin getirilen yeni kurallar, ülkedeki eğitim sisteminde önemli bir tartışma başlattı. Yapılan son düzenlemeyle, okul forması bütünlüğünü bozduğu düşünülen ve genel eğitimin laiklik ilkesiyle çeliştiği değerlendirilen kıyafet unsurlarına müsaade edilmeyeceği belirtildi. Resmi metinde doğrudan 'başörtüsü' ifadesi yer almasa da, bu yeni hükmün başörtüsü kullanımını da kapsayabileceği yönündeki yorumlar geniş yankı buldu.
Başbakan Ali Asadov'un imzasını taşıyan 309 sayılı Bakanlar Kurulu kararı, devlet genel eğitim kurumlarında uygulanan öğrenci kıyafeti yönetmeliğinde değişikliğe gidilmesini öngörüyor. Bu değişikliğin ardından Azerbaycan medyasında yer alan bazı haberlerde, düzenlemenin okullarda başörtüsü kullanımını fiilen yasakladığı iddia edildi. Bazı yayın organları, onaylanmış okul forması dışındaki dini başörtüsü gibi ek kıyafet unsurlarının yeni kuralla birlikte kullanılamayacağını yorumladı. Ancak, önde gelen haber kaynaklarından APA ve Report gibi kuruluşlar, haberi aktarırken 'başörtüsü yasağı' gibi doğrudan bir ifade kullanmaktan kaçınarak, Bakanlar Kurulu kararında vurgulanan laiklik ilkesi ve okul formasının bütünlüğüne odaklandı.
Bakanlar Kurulu tarafından kamuoyu ile paylaşılan resmi karar metninde 'hicab' veya 'başörtüsü' gibi kelimelerin bulunmaması dikkat çekiyor. Kararda, öğrencilerin belirlenmiş okul kıyafetinin genel görünümünü bozan ve 'genel eğitimin laiklik prensibine aykırı düşen diğer giyim unsurlarını' giymesine izin verilmeyeceği ifade ediliyor. Bu durum, mevcut düzenlemenin doğrudan bir başörtüsü yasağı içermediği, ancak laiklik prensibi ve standart okul forması gerekliliği çerçevesinde başörtüsü yasağı şeklinde yorumlanmasına neden oluyor. Yeni düzenleme ile birlikte velilere ve diğer yasal temsilcilere de önemli sorumluluklar yüklendi. Ailelerin, çocuklarının okul kıyafetlerine ilişkin belirlenen şartlara riayet etmesini sağlamakla yükümlü olduğu vurgulandı. Öğrencilerin bu kurallara uyup uymadığı konusu ise okulların Pedagoji Şuraları tarafından değerlendirilecek.
Bu yeni kıyafet düzenlemesinin hukuki temelleri geçtiğimiz temmuz ayında atılmıştı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 7 Temmuz'da imzaladığı yasa değişikliği ile Azerbaycan'ın eğitim sisteminin temel prensipleri arasına 'millilik ve laiklik' ilkesi dahil edildi. Bu kapsamda, devlet okullarındaki öğrenci ve eğitimcilerin belirlenen kıyafet standartlarına uyma zorunluluğu getirildi. Ardından, 22 Temmuz'da imzalanan bir kararname ile Bakanlar Kuruluna, mevcut öğrenci kıyafeti yönetmeliğini bu yeni yasa doğrultusunda güncelleme görevi verildi. Yeni yönetmelikte kültürel etkinliklere yönelik bir istisna da yer alıyor. Azerbaycan halkının tarihi, kültürel ve milli değerlerini yansıtan özel gün ve etkinliklerde, okulun Pedagoji Şurası'nın onayıyla milli kıyafetlerin veya bu kıyafetlere ait unsurların kullanılmasına izin verilebilecek.
