Bankacılıkta Yeni Kural Emeklileri Mağdur Ediyor: ATM Dayatması Tepki Çekti
Ülke genelindeki bankacılık sektöründe uygulamaya konulan yeni düzenlemeler, özellikle emekli vatandaşlar başta olmak üzere geniş bir kesimin tepkisini çekmeye devam ediyor. 20 bin Türk Lirası altındaki bankacılık işlemlerinin yalnızca banka şubeleri yerine otomatik para çekme makineleri (ATM) aracılığıyla gerçekleştirilmesi zorunluluğu, finansal işlemlerde teknolojik bariyerlerle karşılaşan ve dolandırıcılık endişesi taşıyan yaşlı nüfus için ciddi bir mağduriyetin kapısını araladı. Bu yeni uygulama, bankacılık hizmetlerine erişimde dijitalleşmenin getirdiği zorlukları ve toplumsal eşitsizlikleri gözler önüne seriyor.
Yeni düzenleme kapsamında, 20 bin TL'nin altındaki para çekme, yatırma veya transfer gibi işlemler için vatandaşların banka şubeleri yerine ATM'leri kullanması teşvik ediliyor. Ancak bu durum, teknolojiden uzak veya kullanımında güçlük çeken emekliler, dullar ve yetimler için adeta bir eziyete dönüşmüş durumda. Bankacılık işlemlerini şubelerden yapmayı tercih edenler ise, bu durumdan kaçınmak için ek masraflarla yüzleşmek zorunda kalıyor. Bu çifte standart, ekonomik olarak zaten sınırlı imkanlara sahip olan vatandaşların üzerinde ek bir yük oluşturuyor. Birçok emekli, banka personelinin eskiden olduğu gibi birebir yardımcı olmaması ve işlemlerin makineler aracılığıyla yapılması gerekliliği karşısında çaresiz kalıyor.
Durumu yaşayan emekliler, yaşadıkları sıkıntıları dile getirerek, “Geçmişte 10 kişinin yaptığı işleri şimdi sadece 3 personel yapıyor. Bankalar, masraflarını kısmak adına bizleri adeta makinelere mahkum etti” şeklinde yakınıyorlar. ATM kullanmayı bilmeyen veya yaşları gereği bu teknolojiyle mücadele etmekte zorlanan bireyler için bu durum, günlük yaşamda büyük bir engel teşkil ediyor. Emekliler, “Birçok yaşlı vatandaşımız şifreleri doğru tuşlayamıyor, ekranı net göremiyor, hatta aldığı parayı bile doğru saymakta güçlük çekiyor. Yardım istediğimizde banka görevlileri genellikle yardımcı olmuyor. Dışarıdan birisinden yardım istemeye kalksak, bu sefer de dolandırılma korkusuyla baş başa kalıyoruz” diyerek yaşadıkları mağduriyeti ve güvensizliği ifade ediyorlar. Özellikle dul maaşı alan ve okuma yazma bilmeyen kadınların bu durumdan daha derinden etkilendiği, düşük maaşlarının bir kısmını banka masrafları adı altında ödemek zorunda kaldıkları belirtiliyor.
Bankacılık sektöründeki dijitalleşme sürecinin kaçınılmaz bir gerçeklik olduğu uzmanlar tarafından kabul edilse de, bu dönüşümün toplumsal fayda gözetilerek planlanması gerektiği vurgulanıyor. Yaşlı, engelli ve okuma-yazma bilmeyen vatandaşların temel bankacılık hizmetlerine erişimde herhangi bir zorluk yaşamaması için özel düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Sosyal devlet ilkesinin gereği olarak, emekli maaşıyla geçinen vatandaşların temel finansal işlemlerinden ek ücret talep edilmesinin kabul edilemez olduğu ve bu durumun acilen gözden geçirilmesi gerektiği belirtiliyor. Vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı bir ortamda, bankaların bu tür ek masraflar çıkarması ve teknolojik bariyerler oluşturması, toplumun dezavantajlı kesimleri üzerinde ciddi bir baskı yaratıyor.
