Bolivya'da Ekonomik Kriz ve Protestolar Sonucu Olağanüstü Hal İlanı
Bolivya'da uzun süredir devam eden ve ülke ekonomisini derinden sarsan protestolar, nihayetinde olağanüstü hal ilanını zorunlu kıldı. Devlet Başkanı Rodrigo Paz, 50 günü aşkın süredir devam eden ve ulaşım hatlarını felç eden eylemlerin ardından bu kritik kararı duyurdu. Alınan bilgiye göre, bu karar, protestoların yol açtığı ciddi gıda ve ilaç yoksunluğu ile birlikte 3 milyar dolarlık devasa bir ekonomik kayba işaret eden verilerin ışığında alındı.
Devlet Başkanı Paz, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, ülkedeki yolların tekrar ulaşıma açılması ve normalleşmenin sağlanması amacıyla olağanüstü hal talimatını verdiğini bildirdi. Paz, Bolivya halkının günlük yaşamını sürdürmesini, işine gitmesini, eğitimine devam etmesini, sağlık hizmetlerine erişmesini ve ailelerinin geçimini sağlamasını engelleyen barikatların daha fazla kabul edilemeyeceğini sert bir dille ifade etti. Bu kararın, halkın temel ihtiyaçlarını karşılamasını engelleyen blokajların sonlandırılması amacını taşıdığı vurgulandı.
Olağanüstü hal ilanı, başkent La Paz'daki hükümetin, ülke çapında yaşanan gıda ve ilaç sıkıntısını gidermek amacıyla ulusal işçi konfederasyonu COB ile bir anlaşmaya varmasından sadece birkaç saat sonra gerçekleşti. Ancak bu anlaşma, eylemlerin tamamen sona ermesi için yeterli olmadı. La Paz çiftçi federasyonu Tupac Katari ve eski Devlet Başkanı Evo Morales'in destekçileri gibi çeşitli gruplar, yol kapatma eylemlerini sürdürmeye devam etti. Bu durum, hükümetin anlaşma çabalarının tam olarak sonuç vermediğini gösterdi.
Ulusal Sanayi Odası tarafından yapılan bir değerlendirmede, devam eden protestoların ülkeye maliyetinin 3 milyar dolara ulaştığı belirtildi. Bu rakamın, Bolivya'nın yıllık gayri safi yurtiçi hasılasının yaklaşık yüzde 6'sına denk geldiği hesaplandı. Bu ekonomik darbe, ülkenin genel istikrarını daha da tehdit ederken, halk üzerindeki baskıyı artırdı. Geçtiğimiz hafta Devlet Başkanı Paz'ın imzaladığı yeni yasa, devletin toplumsal olayları kontrol altına almak için daha geniş yetkilere sahip olmasını sağlamıştı.
Devlet Başkanı Paz, olağanüstü halin amacının mevcut durumu ortadan kaldırmak değil, yeniden istikrarı tesis etmek olduğunu vurguladı. Paz, yapıcı diyalog kurmak isteyen herkese hükümetin kapılarının açık olduğunu belirtirken, ülkenin acil olarak yolların açılmasına, tedarik zincirlerinin güvence altına alınmasına ve günlük yaşama dönülmesine ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Paz yönetimi ayrıca, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile 3 milyar dolarlık bir finansman anlaşmasına oldukça yakın olduklarını da duyurdu. Bu finansal destek, ekonomik toparlanma sürecinde önemli bir rol oynayabilir.
Geçtiğimiz yılın ekim ayında yapılan seçimlerde yirmi yıllık sosyalist yönetimi sona erdirerek iktidara gelen 58 yaşındaki Rodrigo Paz, seçim kampanyası sırasında 'herkes için kapitalizm' sloganıyla halka seslenmişti. Göreve geldiği günden bu yana, ABD'deki önceki yönetimle yakın işbirliği içinde hareket eden Paz, yakıt sübvansiyonlarını azaltma, döviz piyasasını serbestleştirme ve küresel sermaye piyasalarına erişimi kolaylaştırma gibi bir dizi serbest piyasa odaklı reformu hayata geçirdi. Bu politikalar, özellikle tahvil yatırımcıları tarafından olumlu karşılanırken, İran'daki çatışmaların küresel enflasyonu tetiklemesiyle birlikte çiftçiler, madenciler ve yerli topluluklar için beklenen ekonomik rahatlama bir türlü sağlanamadı. Bu durum, mevcut protestoların temel nedenlerinden birini oluşturuyor. Gelişmeler üzerine, ABD hükümeti de yol kapatma eylemleri nedeniyle zor durumda kalan Bolivya halkına acil gıda yardımı ve lojistik destek sağlama kararı aldı.
