Brent Petrol 94 Dolar Seviyesinde Seyrediyor, Arz Beklentileri Fiyatları Etkiliyor
Uluslararası petrol piyasalarında işlem gören Brent türü ham petrolün varil fiyatı, son dönemdeki dalgalanmaların ardından 94 dolar seviyesinin üzerinde tutunmayı başardı. Küresel emtia borsalarında Brent petrolünün vadeli kontratları 94,52 dolardan işlem görürken, bu durum yatırımcıların dikkatini çekiyor. Dün 96,99 dolar gibi daha yüksek bir seviyeye ulaşan ancak gün sonunda 95,38 dolardan kapanış yapan Brent petrolü, kasım vadeli işlemlerde bu sabah saatlerinde %0,9'luk bir düşüşle 94,52 dolara geriledi. Bu süreçte, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli kontratları ise 90,06 dolar seviyesinde işlem gördü.
Petrol fiyatlarındaki mevcut seyrin arkasında yatan temel etkenler arasında, Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilime rağmen Amerika Birleşik Devletleri'nin stratejik petrol rezervlerinden piyasaya petrol arzını sürdürmesi yer alıyor. Bu durum, kısa vadede piyasalardaki arz endişelerini bir nebze olsun hafifletirken, küresel düzeyde ilave petrol arzının gerçekleşebileceği beklentilerini de güçlendiriyor. Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından açıklanan son verilere göre, ülkenin ticari ham petrol stoklarına dahil edilmeyen stratejik ham petrol rezervlerinde geçen hafta 3 milyon 100 bin varil gibi önemli bir düşüş yaşanarak rezervler 286 milyon 600 bin varile indi. Stratejik rezervlerin kullanılarak piyasaya ek petrol sürülmesi, fiyatlardaki artış eğilimini sınırlayan bir faktör olarak öne çıkıyor. Ancak, bu rezervlerin 1982 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilemiş olması, Amerika Birleşik Devletleri'nin olası yeni arz kesintilerine karşı kullanabileceği tamponun giderek daraldığına işaret ediyor.
Diğer yandan, Venezuela'da petrol üretimini artırmaya yönelik atılan adımlar ve imzalanan yeni yatırım anlaşmaları da küresel petrol piyasalarında ilave arz beklentilerini körükleyerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturuyor. ABD merkezli enerji devi Chevron ile İtalyan enerji şirketi Eni'nin, Venezuela'daki petrol projelerini genişletmek amacıyla yeni anlaşmalara imza atması dikkat çekiyor. Chevron, önümüzdeki beş yıl içinde 7 milyar doların üzerinde yatırım yaparak Venezuela'daki günlük üretimini mevcut seviyesinin iki katından fazla artırıp yaklaşık 600 bin varile çıkarmayı hedefliyor. Eni ise, halihazırda günlük yaklaşık 12 bin varil üretim yapan bir petrol sahasının geliştirilmesi ve işletilmesi sorumluluğunu üstlenmiş durumda. ABD Enerji Bakanı Chris Wright'ın da bu yeni yatırımların ve anlaşmaların Venezuela'nın petrol üretimini önümüzdeki birkaç yıl içinde iki katından fazla artıracağı yönündeki açıklamaları, piyasalardaki arz artışı beklentisini pekiştiriyor. Venezuela'nın mevcut petrol üretimi ise yaklaşık olarak günde 1,25 milyon varil seviyesinde seyrediyor.
Tüm bu arz tarafındaki gelişmelerin yanı sıra, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki diplomatik ve jeopolitik gerilimin devam etmesi, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatına ilişkin belirsizlikler, arz endişelerini canlı tutarak fiyatlardaki düşüş eğilimini sınırlayan önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a yönelik olası saldırıların yeniden düzenlenebileceği ve ABD'nin istediği zaman yeni saldırılar gerçekleştirmeye hazır olduğu yönündeki açıklamaları, bölgedeki tansiyonu artırıyor. Trump, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı bölgesindeki İran hedeflerine yönelik gerçekleştirdiği operasyonların 'çok başarılı' olduğunu savunarak, boğazın tamamen ABD kontrolünde olduğunu iddia etti. Günlük çok sayıda petrol tankerinin boğazdan sorunsuz bir şekilde geçmeye devam ettiğini belirten Trump, 'Arada bir insansız hava aracını vurup düşürüyorlar, ancak boğazdaki kontrolümüz çok net,' şeklinde konuştu. Öte yandan, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun, Hürmüz Boğazı'ndan 'yasa dışı güzergahı' kullanarak geçmeye çalıştığı iddia edilen iki petrol tankerinin mayın çarpması sonucu durduğu yönündeki açıklaması da bölgedeki gerilimi tırmandıran bir başka gelişme olarak kayıtlara geçti. İran, daha önce mayın döşenmiş geçiş güzergahını kullanmanın tehlikeleri konusunda uyarılarda bulunduğunu belirtti. Ayrıca, 'yasal güzergah' yerine ABD'nin yönlendirmesine uyan ve gemilerini ABD güçlerinin kullanımına bırakan denizcilik şirketlerine yönelik ek yaptırımların yürürlüğe konulacağı duyurusu da piyasalarda belirsizlik yaratmaya devam ediyor. Teknik analizlere göre, Brent petrolde 95,69 dolar seviyesi direnç, 93,14 dolar seviyesi ise destek noktası olarak takip ediliyor.
