BYD'nin Türkiye Yatırımı Neden Durdu? İki Kritik Sebep Ortaya Çıktı
Otomotiv sektörünün önde gelen oyuncularından Çinli BYD'nin, Türkiye'de hayata geçirmeyi planladığı devasa yatırımın rafa kaldırılmasına ilişkin detaylar gün yüzüne çıktı. Şirket tarafından yapılan açıklamada, yaklaşık 1 milyar dolarlık bir üretim tesisi kurma hedefinin şimdilik ertelendiği belirtildi. Bu ani kararın ardında yatan iki önemli gelişmenin, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler ve insan hakları konularındaki hassasiyetlerin olduğu iddia ediliyor.
BYD, geçtiğimiz Temmuz ayında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı'nın da katılımıyla gerçekleştirilen resmi bir protokol töreninde, Manisa'da kurulacak 1 milyar dolarlık fabrika için anlaşma imzalamıştı. Bu anlaşma kapsamında Türkiye pazarına özel gümrük avantajları elde eden şirket, anlaşmanın üzerinden geçen yaklaşık iki yıllık sürede herhangi bir somut adım atmamış, hatta fabrika inşaatına başlamamıştı. Son olarak projenin askıya alındığı bilgisi kamuoyuna yansıdı.
Yatırımın askıya alınmasıyla ilgili ortaya atılan iddialardan biri, geçmişte yaşanan ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilere gölge düşüren diplomatik gerilimlerle ilgili. Özellikle 2015 yılında Türkiye'nin, ABD'nin yoğun baskıları sonucunda Çin ile imzalamış olduğu 3,4 milyar dolarlık hava savunma sistemleri anlaşmasını son anda iptal etmesi, Pekin yönetiminin Türkiye'yi güvenilmez bir iş ortağı olarak görmesine neden olmuş durumda. Bu durumun, BYD'nin Türkiye'deki yatırım kararını olumsuz etkileyen faktörlerden biri olduğu düşünülüyor.
İki ülke arasındaki ilişkileri karmaşıklaştıran bir diğer önemli konu ise Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Uygur Türklerine yönelik politikaları. İnsan hakları savunucuları tarafından 'soykırım' olarak nitelendirilen bu politikalara karşı Türkiye'nin takındığı tutum, Pekin yönetimini tatmin etmemiş görünüyor. Kaynaklar, Türkiye'nin bu konudaki diplomatik hassasiyetini dile getirmekte çekimser kalsa da, Pekin'in bu durumdan yeterli güvenceyi alamadığı ve bu politik duruşun da yatırım kararında etkili olduğu belirtiliyor.
