Çanakkale'de 86 Bin Yıllık Mağarada Dev Çakmaktaşı Kütlesi Bulundu
Çanakkale'nin Çan ilçesi sınırlarında yer alan ve 86 bin yıllık geçmişiyle dikkat çeken İnkaya Mağarası'nda yürütülen arkeolojik kazılar, tarihin derinliklerinden günümüze ulaşan önemli bir bulguyu gün yüzüne çıkardı. Son yapılan termal dron çalışmaları neticesinde, mağaranın içerisinde yaklaşık 130 metre uzunluğunda ve 30 metre genişliğinde devasa bir çakmaktaşı kütlesi tespit edildi. Bu keşif, Paleolitik Çağ insanlarının yaşam biçimleri ve teknolojik gelişimleri hakkında değerli bilgiler sunması açısından büyük önem taşıyor.
Kazı Başkanı Prof. Dr. İsmail Özer, yaptığı açıklamada, bu bulgunun dünya üzerindeki nadir örneklerden biri olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Özer, bu çakmaktaşı kütlesinin, Paleolitik Çağ insanları tarafından doğrudan ham madde olarak kullanıldığını ve aynı zamanda içinde bulundukları mağaranın oluşumunda da rol oynadığını belirtti. Bu durum, dönemin insanlarının doğal kaynakları nasıl kullandıklarına dair önemli bir gösterge niteliği taşıyor. İnkaya Mağarası'nın, bu kaynaklara kolay erişim sağlaması nedeniyle yerleşim yeri olarak tercih edildiği düşünülüyor.
İnkaya Mağarası ve çevresindeki kazı çalışmaları, ilk olarak 2016 yılında Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığında yapılan 'Muğla ve Çanakkale İlleri Yüzey Araştırması' sırasında keşfedildi. Anadolu ve Balkanlar arasındaki Paleolitik Çağ insanlarının olası göç yollarını aydınlatma potansiyeli taşıyan mağarada, 2017-2020 yılları arasında uluslararası bir ekiple detaylı kazı çalışmaları gerçekleştirildi. 2021 yılından itibaren Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne alınan çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Çanakkale Valiliği ve çeşitli özel sektör kuruluşlarının destekleriyle sürdürülüyor.
Prof. Dr. Özer, termal dron teknolojisinin bu keşifteki rolüne de değindi. Yoğun bitki örtüsüyle kaplı arazide, yer altındaki ısı farklılıklarını analiz ederek kayalıkların sınırlarını ve boyutlarını belirlemek amacıyla kullanılan dronlar, 1-2 metre derinliğe kadar inebiliyor. Tespit edilen devasa çakmaktaşı kütlesi, Paleolitik Çağ insanlarının alet yapımında bu malzemeyi ne kadar yoğun kullandığını gösteriyor. Özer, dönemin insanlarının bu ham maddeyi adeta 'müsrifçe' kullandıklarını, çünkü ana kaynağın hemen yanı başlarında bulunduğunu, bu durumun Neandertal davranışlarındaki uzak mesafelerden ham madde getirme ve özenle kullanma eğiliminden farklılık gösterdiğini belirtti. Ayrıca, mağara sakinlerinin jeotermal kaynaklara yakınlıkları nedeniyle burayı tercih etmiş olabilecekleri ve bu sıcak su kaynaklarının, o dönemdeki mikroorganizmaların çoğalması ve organik kalıntıların parçalanması için uygun bir ortam sağlayarak bir nevi 'mikro klima' yarattığı ifade edildi.
Kazı çalışmalarının onuncu sezonuna ulaşmasıyla birlikte, Prof. Dr. Özer ve ekibi, ilk yıldan itibaren elde edilen tüm bulguları ve daha önceki yüzey araştırması verilerini bir araya getirecek kapsamlı bir 'monograf' çalışması yapmayı planlıyor. Bu çalışmanın, Paleolitik Çağ'a ışık tutan İnkaya Mağarası'na dair bilimsel literatüre önemli bir katkı sağlaması bekleniyor. Önümüzdeki yıl içinde yayımlanması planlanan bu kapsamlı eser, mağaranın tarihi ve arkeolojik önemini daha detaylı bir şekilde ortaya koyacak.
