Çiftçi Alın Terinin Karşılığını İstiyor: Girdiler Yüksek, Fiyatlar Düşük
Türkiye'nin dört bir yanında tarım sektörü derin bir ekonomik krizle boğuşuyor. Artan girdi maliyetleri karşısında çiftçinin geliri yerinde sayarken, emeklerinin karşılığını alamayan üreticiler pek çok üründe tarlayı ekemez, hasat edemez duruma geldi. Elverişli iklim koşullarına rağmen üreticinin yaşadığı bu zorluklar, tarım politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
Geçtiğimiz haftalarda Samsun'un Bafra ilçesinde çeltik üreticileri, açıklanmayan alım fiyatları ve maliyet artışları nedeniyle büyük bir eylem gerçekleştirdi. Yaklaşık 600 traktör ve biçerdöverle konvoy oluşturan çiftçiler, seslerini duyurmaya çalıştı. Çeltik üreticileri, kilogram başına en az 55 lira alım fiyatı talep ederken, mevcut maliyetlerin 46-47 lira civarında olduğu ancak ürünü 32 liraya satmak zorunda kaldıkları belirtiliyor. Yeni Parti'den Sencer Solakoğlu, tarım politikalarını eleştirerek, hasat döneminde çeltiğin maliyetinin altında satılmasının büyük bir dram olduğunu vurguladı. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) belirleyeceği alım fiyatının üreticinin emeğini karşılayacak düzeyde olması gerektiğini ifade etti.
Benzer protestolar fındık üreticilerinden de yükseldi. Sakarya'nın Kocaali ilçesinde bir araya gelen fındık üreticileri, ürün fiyatları ve serbest piyasadaki alım koşullarını protesto etmek amacıyla traktörleriyle eylem yaptı. Solakoğlu, buğday gibi ürünlerde çiftçinin biraz kâr etmeye başladığı anda ithalat yoluyla fiyatların baskılandığını belirterek, Cumhuriyet döneminde böyle bir ekonomik çıkmazın yaşanmadığını dile getirdi. Ekonomik zorluklar sadece üreticileri değil, tarım işçilerini de derinden etkiliyor. Manisa'nın Soma ilçesinde yağlık zeytinin kilogram fiyatının 10 liraya kadar düşmesiyle üreticiler ürünlerini satamazken, tarım işçileri de yevmiyelerini alamama tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Zeytin toplamanın kilogram maliyetinin 20 lira olduğu bir ortamda, ürünün 25 liradan satılması üreticinin belini büküyor. Akhisarlı üreticiler de artan maliyetler ve düşen alım fiyatlarına tepki olarak elekleri kapatma, ürün toplamama ve satış yapmama kararı aldı.
Soma'da zeytin işçiliği yapan emekliler, geçim sıkıntısı içinde olduklarını, aldıkları 25.500 lira emekli maaşının büyük bir kısmının kiraya gittiğini ve akşamları hurda toplayarak ek gelir elde etmeye çalıştıklarını anlattı. 66 yaşındaki bir zeytin işçisi, salçada bile yağ bulamadıklarını belirterek, isyanın eşiğinde olduklarını ifade etti. Hububat üreticileri de benzer sorunlarla mücadele ediyor. Yozgat'ta çiftçilik yapan Süleyman Çatalyürek, çiftçinin büyük çoğunluğunun bankalara ve Tarım Kredi'ye borçlu girdiğini söyledi. Geçen sene 13 liraya satılan hububatın bu sene 14-15 liraya alıcı bulmasına rağmen, mazot ve diğer girdi maliyetlerindeki fahiş artışlar nedeniyle çiftçinin sıkıntısının devam ettiğini belirtti. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve çiftçinin refahı için acil ve etkili çözüm önerileri geliştirilmesi gerektiği aşikar.
