Devletin Köprü ve Otoyolları Satışa Çıkıyor: Malikane Yöntemi Eleştirisi
Devletin sahip olduğu köprü ve otoyolların özelleştirilmesi kararı, ekonomi çevrelerinde yoğun tartışmalara neden oldu. Bu satışlarla devletin 30 yıl boyunca elde edeceği gelirin, merkezi yönetim bütçesindeki faiz ödemelerinin altıda birine bile ulaşamayacağı iddia ediliyor. Özelleştirme kararının ardında yatan mali mantık, Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki 'malikane' uygulamasıyla kıyaslanıyor. Bu yöntemde, kriz dönemlerinde devletin gelecekteki kamu gelirleri, nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla özel şahıslara peşin olarak devredilirdi.
YENİ Parti Ekonomi Konseyi tarafından yapılan değerlendirmede, günümüzde yapılan bu özelleştirme girişimlerinin, Osmanlı'daki malikane sisteminin modern bir tekrarı olduğu vurgulandı. Raporda, milletin vergileriyle inşa edilmiş ve kar eden kamu varlıklarının, rant düzenini finanse etmek amacıyla özel sektöre devredilmek istendiği belirtildi. Bu durumun, ülkenin gelecekteki ekonomik potansiyelini riske attığı ve vatandaşların daha önce ödedikleri vergilerle edinilmiş varlıkları kullanmak için tekrar ödeme yapmaya zorlanacağı ifade edildi.
YENİ Parti'nin hazırladığı raporda, bu tür bir özelleştirme işleminin vatanseverlikle bağdaşıp bağdaşmadığı sorgulanırken, daha ağır finansman koşulları altında bu varlıkların 30 yıllık gelirini devretmenin ne anlama geldiği soruldu. Ayrıca, özelleştirme süreciyle birlikte bayram tatillerinde uygulanan ücretsiz geçiş hakkının da sona ereceği öngörülüyor. Bu durum, vatandaşların ulaşım maliyetlerinin artmasına neden olacak.
Vatandaşların zaten vergileriyle bu köprü ve otoyolların inşa bedelini ödediği hatırlatılan açıklamada, özel işletmeciye geçişin ardından, vatandaşların bu varlıkları kullanabilmek için hem işletmecinin finansman maliyetini hem de kar payını ödemek durumunda kalacağı belirtildi. Bu durumun, kamu varlıklarının özel çıkarlara peşkeş çekildiği ve halkın ekonomik olarak daha da mağdur edildiği şeklinde yorumlandı. Gelecek nesillerin de bu varlıklardan yeterince faydalanamayacağı endişesi dile getirildi.
