Diyanet'in Bütçesi, Atatürk Mirasına Sahip Çıkan Kurumları Katladı
Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bütçesi ile Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu ve mirasını yaşatmayı amaçlayan kurumların bütçeleri arasındaki devasa makas dikkat çekiyor. Önümüzdeki üç yıllık dönemi kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) verilerine göre, Diyanet'e ayrılan kaynaklar, Türk dili, tarihi ve kültürü üzerine çalışmalar yapan beş önemli kurumun toplam bütçesini tam 149 kat geride bıraktı. Bu durum, kurumların faaliyet alanları ve ayrılan finansal kaynaklar arasındaki orantısızlığı gözler önüne seriyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı'na 2027-2029 yılları arasında tahsis edilen toplam bütçe 827 milyar 695 milyon 548 bin lirayı buluyor. Bu devasa rakamın içinde, sadece personel giderleri için ayrılan payın 698 milyar lirayı aşması dikkat çekici. Öte yandan, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile bünyesindeki dört kuruluşun (Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezi dahil) aynı üç yıllık dönemdeki toplam bütçesi ise yalnızca 5 milyar 554 milyon 835 bin lira olarak belirlendi. Bu rakam, Diyanet'in personel giderleriyle bile kıyaslandığında, ilgili beş kurumun toplam bütçesinin yaklaşık 126 katı gibi çarpıcı bir farka işaret ediyor.
Mustafa Kemal Atatürk tarafından 3 Mart 1924'te kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kökenleri, Şeriyye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılmasıyla atılmıştı. O dönemde Anıtkabir'de Atatürk'ün yanında yer alan ilk Diyanet Başkanı Rıfat Börekçi'nin fotoğrafı, kurumun kuruluşundaki tarihi bağlamı hatırlatıyor. Ancak günümüzde, Diyanet'in hutbelerinde Ulu Önder'e yer vermediği ve başkanlarının Anıtkabir ziyaretlerinden kaçındığı yönündeki eleştiriler, kurumun kuruluş amacından uzaklaştığı iddialarını gündeme getiriyor. Bu eleştiriler, bütçesel ayrımcılık iddialarıyla birleşince daha da önem kazanıyor.
Gelecek üç yıl için Diyanet'e tahsis edilen bütçenin detaylarına bakıldığında, 2027 yılı için 229 milyar 64 milyon 666 bin lira, 2028 yılı için 281 milyar 224 milyon 651 bin lira ve 2029 yılı için ise 317 milyar 406 milyon 231 bin lira ödenek öngörülüyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile bağlı dört kurumun 2027 yılı bütçesi 1 milyar 543 milyon 160 bin lira iken, 2028'de 1 milyar 883 milyon 136 bin liraya, 2029'da ise 2 milyar 128 milyon 539 bin liraya yükselecek. Bu tablo, Diyanet'in sadece bir yıllık personel giderinin bile, Atatürk'ün mirasını yaşatan kurumların üç yıllık toplam bütçesinden çok daha fazla olduğunu gösteriyor.