Emekli Maaşları Taban Fiyatta Sıkıştı: Milyonlarca Kişi Düşük Ücret Alıyor
Türkiye'de milyonlarca emeklinin maaşlarının taban seviyede toplanması, sosyo-ekonomik dengeleri zorluyor. Yaklaşık 12.5 milyon emeklinin aylığının, SGK uzmanlarının tahminlerine göre 23 bin 552 lira ile 25 bin lira aralığında sabitlendiği belirtiliyor. Bu durum, yüksek enflasyonist ortamda emeklilerin alım gücünü ciddi şekilde düşürürken, adil olmayan emeklilik sistemi eleştirilerini de beraberinde getiriyor.
Temmuz ayında yapılan maaş düzenlemeleri kapsamında kök aylıklara yüzde 17.7 oranında bir artış yapılırken, en düşük emekli maaşı yasal bir düzenleme ile 23 bin 552 liraya çıkarıldı. Ancak bu düzenleme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Çiftçilerimiz kadar turizmcilerimiz de kazanacak. Yatırımcı, ihracatçı kadar ev hanımı, emekli de kazanacak." şeklindeki açıklamalarıyla çelişiyor. Zira maaşlara doğrudan değil, kök aylıklara yapılan zamlar, emeklilerin reel gelirlerinde beklenen artışı sağlamadı. Uzmanlar, en düşük maaşı alan emekli sayısının 5.5 milyona yaklaştığını, bu seviyeye yakın ücret alan 7 milyon kişi daha olduğunu ve toplamda 12.5 milyon emeklinin büyük bir kısmının düşük maaşlarla yaşam mücadelesi verdiğini vurguluyor. Bu ekonomik tablo, temmuz ayı verilerine göre 36 bin 940 liraya yükselen açlık sınırıyla kıyaslandığında, emeklilerin aldığı zammın adeta 'kuşa döndüğünü' gözler önüne seriyor.
SGK Uzmanı Mert Nayır, maaşların tabanda sıkışmasının potansiyel sonuçlarına dikkat çekiyor. Nayır'a göre, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olması ve 25 bin lira civarında maaş alan yaklaşık 7 milyon kişinin bulunması, emeklileri çalışma hayatına devam etmeye zorlayabilir. Bu durum, genç işsizlik oranlarını artırırken, hem emeklilerin hem de gençlerin kayıt dışı çalışmasına yol açabilir. Kayıt dışı çalışma, işverenlerin sigorta primlerini düşük göstermesine neden olarak Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) gelirlerini önemli ölçüde azaltacaktır. Bu kısır döngünün SGK'nın mali sağlığını uzun vadede olumsuz etkilemesi kaçınılmaz görünüyor.
SGK Uzmanı İsmail Sevinç ise mevcut sistemin sürdürülebilirliğinin sorgulanması gerektiğini ifade ediyor. Sevinç, en düşük emekli aylığı alanların sayısında belirgin bir artış olduğunu ve bu eğilimin devam etmesi halinde, kısa süre içinde 17 milyon emeklinin yarısının en düşük maaş seviyesinden gelir elde edeceğini öngörüyor. Maaş artışlarının seyyanen yapılmasının, emekliler arasındaki maaş farklarının korunması açısından kritik önem taşıdığını belirten Sevinç, her bireyin ödediği primin karşılığını alabilmesi için adil bir sistem gerektiğini vurguluyor. Mevcut durumda, birçok kişi primlerini asgari ücretten ödeme eğiliminde olup, hatta asgari ücretin iki katı prim ödeyenlerin dahi sonuçta sadece asgari ücret seviyesinde bir emekli maaşı alabildiği belirtiliyor. SGK Uzmanı Emin Yılmaz da, en düşük emekli aylığı alanların sayısının resmi olarak açıklanmadığını ancak mevcut verilerin bu sayının 4 milyondan 5.5 milyona yükseldiğini gösterdiğini ekliyor.
