Emeklilere Yeni Araç Alım Fırsatı: Sadece Kısıtlı Bir Grup Yararlanabilecek
Resmi Gazete'de yayımlanan son düzenlemelerle birlikte, engelli bireylerin özel tüketim vergisi (ÖTV) muafiyetiyle araç edinme imkanları genişletildi. Bu kapsamda, yüzde 40 ve üzeri oranda ortopedik engeli bulunan ve resmi sağlık kurulu raporuyla sürücü belgesi alamayacağı belirlenen vatandaşlar, on yıllık periyotlar halinde bir kez olmak üzere ÖTV istisnasından yararlanabilecek. Daha önceki uygulamada, yüzde 90 ve üzeri engelli bireyler belirli fiyat limitleri dahilinde ÖTV'siz araç alabiliyordu. Yeni düzenleme ile bu oran, sürücü belgesi alamayacak durumdaki ortopedik engelli bireyleri de kapsayacak şekilde güncellenmiş oldu. Bu muafiyetle alınan araçların on yıl boyunca satılamayacağına dair kural ise yürürlükte kalmaya devam ediyor. Bu gelişme, engelli bireylerin mobilite ihtiyaçlarını karşılama konusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kamuoyunda büyük bir beklenti yaratan emeklilere yönelik ÖTV'siz araç alımı konusundaki kanun teklifinin detayları da büyük ölçüde netleşti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan ancak henüz yasalaşmayan bu teklif, şu an itibarıyla taslak aşamasında bulunuyor ve beklenenin aksine tüm emekli kesimlerini kapsamıyor. Özellikle SSK (4/1-a) statüsündeki işçi emeklileri ile Emekli Sandığı'na tabi memur emeklileri bu düzenlemenin dışında bırakıldı. Teklifin yasalaşması durumunda, ÖTV muafiyeti hakkının yalnızca belirli kriterleri karşılayabilen Bağ-Kur (5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi) kapsamında yaşlılık aylığı alan emekliler ve esnaf statüsündeki sanatkarla sınırlı kalacağı öngörülüyor. Bu durum, emekliler arasındaki beklentilerde bir ayrışmaya neden olabilir.
Meclis'te görüşülmekte olan kanun teklifine göre, ÖTV muafiyeti hakkından yararlanabilecek emekliler ve esnaflar için belirlenen şartlar oldukça spesifik. Bu imkandan faydalanabilmek için, öncelikli olarak 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu çerçevesinde esnaf veya sanatkâr olarak tanımlanmış olmak gerekiyor. İkinci olarak ise, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/1-b maddesi kapsamında, yani bilinen adıyla Bağ-Kur sigortalısı olarak yaşlılık aylığı alan emekliler bu düzenlemeden yararlanabilecek. Bu iki kategori dışındaki emeklilerin ve bireylerin bu özel ÖTV muafiyeti düzenlemesinden faydalanması şu an için mümkün görünmüyor. Bu dar kapsamlılık, teklifin genel kabul görmesi ve uygulanabilirliği açısından tartışmalara yol açabilir.
ÖTV muafiyeti kapsamında edinilebilecek araçlar için belirlenen teknik ve finansal limitler de güncellendi. Yeni düzenlemeye göre, motor silindir hacmi sınırlaması olmaksızın, vergiler dahil toplam satış bedeli 2.873.972 Türk Lirası'nın altında kalan binek otomobiller, panelvanlar, kamyonetler, arazi araçları, ATV'ler, jeepler ve station wagon tipi araçlar bu muafiyetten yararlanabilecek. Bunun yanı sıra, motor silindir hacmi 1.6 litreyi (1600 cm³) geçmeyen binek otomobiller, motor silindir hacmi 2800 cm³'ü aşmayan ve eşya taşımaya uygun açık veya kapalı kasalı kamyonet, van ve panelvanlar da bu kapsama dahil ediliyor. Motosiklet modellerinde ise herhangi bir motor silindir hacmi sınırlaması bulunmuyor. Bu geniş yelpaze, potansiyel yararlanıcıların araç seçiminde önemli bir esneklik sunuyor.
Muafiyet kapsamında değerlendirilebilecek araç modelleri arasında, belirli bir oranda yerli üretim şartı da aranıyor. Bu çerçevede, en az yüzde 40 yerli üretim oranına sahip olması gereken araçlar arasında Togg'un T10X ve T10F modelleri bulunuyor. Fiat'ın Egea Sedan, Egea Cross ve Ulysse modelleri; Renault'un Clio, Megane Sedan ve Duster modelleri; Hyundai'nin i20 ve Bayon modelleri (bu modellerde fiyatlar 927.000 TL ile 1.275.000 TL arasında değişiyor) bu kapsamda değerlendirilebilecek. Toyota cephesinde ise Corolla Benzinli ve Hybrid versiyonlarının çeşitli donanım paketleri ile C-HR Hybrid modelleri, belirlenen limitler ve yerlilik şartı dahilinde muafiyetten yararlanabilecek. Bu modellerin güncel fiyat ve donanım bilgileri, araç almayı düşünenler için önem taşıyor.
