Enflasyon Zamları Eridi: Emekli ve Memur Maaşları Tek Ayda Değer Kaybetti
Temmuz ayında emeklilere yapılan maaş düzenlemeleri, yüksek seyreden enflasyonist ortam nedeniyle büyük bir hızla alım gücünü yitirdi. En düşük emekli maaşına yapılan zam, paranın hesaba geçmesinin ardından sadece bir ay içinde önemli ölçüde değer kaybetti. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı temmuz ayı enflasyon rakamları yüzde 1.78 olarak belirtilirken, bağımsız analiz grubu ENAG bu oranı yüzde 3.07 olarak hesapladı. Bu farklılıklar, maaş zamlarının reel olarak ne kadar eridiği konusunda farklı sonuçlar ortaya koydu.
Özellikle en düşük emekli aylığı alan vatandaşlar, temmuz ayında kendilerine yapılan 3 bin 552 liralık zamdan beklenen faydayı sağlayamadı. Yasal düzenlemenin tamamlanıp maaşlara yansıtılmasının 31 Temmuz'u bulması, zam farkının cebi görmeden enflasyona yenik düşmesine neden oldu. Zamlar hesaba yattığında, TÜİK verilerine göre bu tutarın alım gücü 3 bin 140 liraya, ENAG verilerine göre ise 2 bin 850 liraya kadar geriledi. Bu durum, emeklinin eline geçen paranın reel değerinin, zam oranının altında kalmasına yol açtı.
Temmuz ayında emeklilere yapılan zamlar, ilk yedi aylık enflasyon oranına göre yüzde 17.76 olarak belirlenmişti. Ancak bu zamların otomatik olarak yasalaşmaması ve Meclis sürecinin uzaması, ödemelerin gecikmesine sebep oldu. Yasa teklifinin 31 Temmuz'da yasalaşmasıyla birlikte, yaklaşık 6 milyon emeklinin hesabına temmuz sonu itibarıyla bu zamlar geçti. Buna rağmen, paralar hesaba girmeden dahi enflasyon nedeniyle TÜİK'in hesaplamalarına göre 412 lira, ENAG'ın hesaplamalarına göre ise 702 lira alım gücü kaybı yaşandı. Bu erime sonucunda, 1 Ağustos itibarıyla en düşük emekli aylığının reel değeri, TÜİK'e göre 3 bin 140 liraya, ENAG'a göre ise 2 bin 850 liraya düştü.
Sadece emekliler değil, memurlar ve asgari ücretle çalışanlar da benzer bir kayıpla karşı karşıya kaldı. En düşük memur maaşına temmuzda yapılan 7 bin 883 liralık artışın ardından, TÜİK enflasyonuna göre 1 ayda 1.158 lira, ENAG enflasyonuna göre ise 1.971 lira alım gücü kaybı yaşandı. Bu durum, öğretmenlerin, mühendislerin ve profesörlerin maaşlarında da ciddi erimelere yol açtı. Örneğin, bir öğretmenin zamlı maaşından 2.210 lira, bir mühendisin maaşından 2.865 lira ve bir profesörün maaşından ise 4.398 lira reel değer kaybı gerçekleşti. Asgari ücrete ise temmuz ayında ara zam yapılmaması, kayıpların daha da derinleşmesine neden oldu. Yılın başında 28 bin 75 lira olan asgari ücretin alım gücü, TÜİK'e göre 4.652 lira azalarak 23 bin 423 liraya, ENAG'a göre ise 5.563 lira azalarak 22 bin 512 liraya indi. Uzmanlar, bu trendin devam etmesi halinde asgari ücretin alım gücünün eylül ayında geçen yılın dahi altına düşebileceği uyarısında bulunuyor.
