Erdoğan'dan Şimşek'e 37 Yıl Sonra Gelen Yanıt: Alım Gücü Vurgusu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarının Avrupa ortalamasının altında olduğuna dair yaptığı açıklamalar, kamuoyunda geniş yankı buldu. Bakan Şimşek, "Avrupa'da 1 litre mazot 150 liranın altında değil. Bizde 100 lira civarı" ifadeleriyle bir karşılaştırma sunmuştu. Bu sözler, özellikle akaryakıt zamlarının vatandaşı olumsuz etkilediği bir dönemde, fiyatların genel seviyesi ve alım gücü arasındaki ilişki üzerine tartışmaları alevlendirdi.
Bakan Şimşek'in açıklamalarının ardından, sosyal medyada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 1989 yılında Beyoğlu Belediye Başkan adayıyken yaptığı bir konuşma yeniden popülerlik kazandı. O dönemde yaptığı bir konuşmada Erdoğan, benzer bir kıyaslamaya dikkat çekerek, sadece fiyat karşılaştırmasının yeterli olmadığını, alım gücünün esas alınması gerektiğini vurgulamıştı.
'Kardeşim Uyanalım' başlığıyla paylaşılan videoda Erdoğan, dönemin ekonomik koşullarını ele alarak, Almanya ile Türkiye arasındaki benzin fiyatlarını mukayese edenlere şu sözlerle seslenmişti: "Sen nasıl oluyor da Almanya ile benzini mukayese ediyorsun? Demek ki Almanya'daki çalışmayan işçi Ahmet, Türkiye'deki çalışan işçi Ahmet'ten aylık geliri itibarıyla, çocuk paralarını katmıyorum dikkat edin 1280 kere daha fazla huzur içinde, refah içinde yaşıyor. Ama benim saf kardeşim de diyor ki 'Doğru ya Almanya'da 1200 lira, bizde benzin 1125 lira. Bak bizde benzin daha ucuz'. Saf olma kendine gel. Çünkü ekonomide kaide alım gücü ile ölçülür."
Erdoğan'ın bu 37 yıl önceki vurgusu, günümüzde de geçerliliğini koruyan bir ekonomik ilkeyi öne çıkarıyor. Sadece nominal fiyatlara bakarak yapılan karşılaştırmaların yanıltıcı olabileceği, asıl önemli olanın vatandaşın elde ettiği gelirle o mal ve hizmeti ne ölçüde alabildiği yani alım gücü olduğu anlaşılıyor. Şimşek'in açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen bu tartışma, ekonomik politikaların belirlenmesinde ve kamuoyuna aktarılmasında alım gücünün ne denli merkezi bir rol oynaması gerektiğine işaret ediyor.
