F-35'lerin Gizli Teknolojisi Çin'e Sızmış Olabilir: Hong Kong'a Yönlendirilen Sevkiyat Paniğe Yol Açtı
Amerika Birleşik Devletleri'nin en gelişmiş savaş uçağı F-35'in gizli teknolojilerini barındıran kritik parçaların, tamir amacıyla gönderildiği ABD yerine beklenmedik bir şekilde Hong Kong'a yönlendirildiği ortaya çıktı. Bu durum, ABD Kongresi'nde büyük bir endişe dalgasına neden olurken, 'hayalet teknoloji' olarak bilinen hassas bileşenlerin Çin Halk Cumhuriyeti'nin eline geçmiş olabileceği ihtimali üzerine ciddi tartışmalar başlatıldı. Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, Avustralya'dan ABD'ye sevk edilen F-35 parçalarını taşıyan bir kargo, Pasifik Okyanusu'nu geçerken rotasını değiştirerek Hong Kong'a doğru ilerledi. Bu beklenmedik gelişme, ABD'deki ulusal güvenlik birimlerini alarma geçirdi.
Olayın detayları, gizli görüşmelere katılan ve kimliklerinin gizli kalmasını talep eden üç kaynağın aktardığı bilgilerle gün yüzüne çıktı. Bu kaynaklar, söz konusu sevkiyatın, F-35'in radar görünmezliğini sağlayan ve yalnızca ABD ile yakın müttefiklerinin erişimine açık olan özel 'hayalet teknoloji' özelliğine sahip kanopileri de içerdiğini belirtti. Bu tür bir teknolojinin rakip bir ülke tarafından incelenmesi ve tersine mühendislik yöntemleriyle çözümlenmesi, ABD'nin hava üstünlüğü açısından ciddi bir risk teşkil ediyor. Pentagon, sevkiyattaki bazı bileşenlerin kaybolduğunu doğrulasa da, şu anda bu parçaların nerede olduğu ve kimin kontrolünde olduğu konusunda net bir açıklama yapmaktan kaçındı. Bu durum, olayın ulusal güvenlik üzerindeki potansiyel etkilerine dair spekülasyonları daha da artırdı.
F-35 programının üreticisi Lockheed Martin adına faaliyet gösteren bir aracı kurum tarafından taşınan bu kritik parçaların Hong Kong'a ulaşmış olması, Pekin yönetiminin bu hassas teknolojiye erişim sağlama olasılığını gündeme getiriyor. Çin'in, F-35 gibi gelişmiş Amerikan savunma sistemlerine yönelik casusluk faaliyetlerini artırdığı biliniyor. Eski bir Kongre yetkilisi ve askeri havacılık analisti J.J. Gertler'e göre, Çin'in zaten F-35 verilerini elektronik yollarla elde etmeye çalıştığı biliniyor. Ancak, fiziksel parçalara sahip olmak, Çin'e bu teknolojiyi daha derinlemesine anlama ve mevcut bilgilerini doğrulama veya geliştirme imkanı sunabilir. Kanopi, F-35'in radar radarlarından gizlenmesine yardımcı olan özel bir radar emici malzemeyle kaplıdır. Zamanla bu malzemenin bozulması, dünya genelindeki 1.300'den fazla F-35 uçağında bakım ve değişim ihtiyacını doğuruyor. Pentagon'a bağlı F-35 Ortak Program Ofisi (JPO), 'kullanılamaz durumdaki F-35 Lightning II bileşenlerine ilişkin bir sevkiyat sorunu' yaşandığını teyit etti. Yetkililer, söz konusu bileşenlerin geri alınması, olayın tüm yönleriyle soruşturulması ve benzer durumların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması amacıyla ABD makamları ve sanayi ortaklarıyla yakın işbirliği içinde çalıştıklarını bildirdi.
Lockheed Martin ise güvenlik gerekçeleriyle sevkiyatların mevcut durumu hakkında detaylı bilgi vermenin mümkün olmadığını belirtti. Şirket, tüm uçak bileşenlerinin nakliyesinde ABD'nin ilgili tüm düzenlemelerine titizlikle uyulduğunu ve her sevkiyatın azami özen ve koruma tedbirleriyle gerçekleştirildiğini vurguladı. F-35 programının tedarik zincirinin küresel bir yapıya sahip olması, parçaların üretiminin ve bakımının birden fazla ülkedeki tesislere yayılmış olmasından kaynaklanıyor. Avustralya'da F-35 bakım depoları bulunsa da, kanopilerin tamirini gerçekleştirebilecek kapasiteye henüz sahip değiller. Bu durum, parçaların tamir ve bakım süreçlerinde uluslararası nakliye ihtiyacını doğuruyor. ABD Hükümet Hesapverebilirlik Ofisi'nin (GAO) 2023 tarihli raporları, son beş yılda 1 milyondan fazla F-35 yedek parçasının kaybolduğunu ve bu kayıpların yüklenici firmaların kontrolünde olması nedeniyle Savunma Bakanlığı tarafından yeterince incelenemediğini ortaya koyuyor. Bu durum, on milyonlarca dolarlık bir zarara işaret ediyor. Aynı raporlar, artan bakım maliyetlerine rağmen F-35'in performans hedeflerine ulaşılamadığını ve uçağın genel performansının düşüş eğiliminde olduğunu gösteriyor. Parça eksiklikleri nedeniyle sık sık uçuş yapamayan F-35 programının, ömrü boyunca yaklaşık 2 trilyon dolara mal olması beklenen dünyanın en pahalı silah programı olduğu tahmin ediliyor.
