Fransa'daki Pierre Loti Evi'nde Osmanlı Dönemi Hazinesi Bulundu
Fransa'nın tarihi kentlerinden Rochefort'ta, edebiyat dünyasının tanınmış simalarından Pierre Loti'nin yıllar süren titiz bir restorasyon sürecinin ardından yeniden hayat bulan evi, adeta bir Osmanlı hazinesine ev sahipliği yapıyor. Müze niteliğindeki bu yapıda, Osmanlı İmparatorluğu dönemine ait olduğu düşünülen birbirinden değerli sanat eserleri ve objeler gün yüzüne çıktı. İznik çinileri, zarif seramikler, ahşap işçiliğinin nadide örnekleri, Kuran-ı Kerim'leri muhafaza etmek için kullanılan rahleler ve sandukalar gibi pek çok tarihi unsur, evin çeşitli odalarında sergileniyor. Bu eserlerin birçoğunun Türkiye'den Fransa'ya nasıl ulaştığı sorusu ise henüz yanıt bulmuş değil.
Pierre Loti'nin İstanbul'daki yaşamından derin izler taşıyan evi, Eyüpsultan'daki kültürel mirasa da bir selam niteliği taşıyor. Yazarın İstanbul'da vakit geçirdiği semtlerden ilham alarak kendi evini yeniden düzenlediği belirtiliyor. Bu değerli koleksiyonun Türkiye'den yasal veya yasa dışı yollarla çıkarılmasına ilişkin iddialar, sanat ve tarih çevrelerinde önemli tartışmalara yol açmış durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu eserlerin kökenini, envanterini ve Türkiye ile olan bağını detaylı bir şekilde araştırması yönünde çağrılar yapılıyor. Eserlerin korunması takdirle karşılansa da, bu tür tarihi objelerin ait oldukları topraklara geri dönmesi gerektiği yönündeki görüşler de dile getiriliyor.
Rochefort Müzeleri Küratörü Claude Stefani'nin de belirttiği üzere, Pierre Loti'nin İstanbul'daki yaşam deneyimlerinden esinlenerek oluşturduğu bu özel oda, Türkiye'den getirilen pek çok eseri barındırıyor. Fransız devleti ve yerel yönetimlerin, bu tarihi yapının korunması için yaklaşık 13 milyon Euro'luk önemli bir restorasyon bütçesi ayırması, eserin kültürel değerine verilen önemi gösteriyor. Ancak bu yatırımın yanı sıra, evdeki Osmanlı eserlerinin kaynağı ve Türkiye'den nasıl ayrıldıklarına dair kapsamlı bir araştırmanın yapılıp yapılmadığı sorusu da kamuoyunun gündeminde yer alıyor. Sabunlar ve kitaplar gibi küçük objelerden, büyük çini panolara kadar geniş bir yelpazede eserlerin bulunması, Loti'nin Türkiye'ye olan tutkusunun boyutunu gözler önüne seriyor.
Asıl adı Louis Marie Julien Viaud olan Pierre Loti (1850-1923), özellikle Osmanlı kültürüne ve İstanbul'a olan derin hayranlığıyla bilinen Fransız bir yazar ve deniz subayıdır. 1876 yılında İstanbul'a ilk görevli geldiğinde şehre büyülenmiş, uzun yıllar Eyüp semtinde yaşamış ve bu deneyimlerini 'Aziyade' gibi unutulmaz eserlerine aktarmıştır. İstanbul'da geçirdiği zamanlarda sıkça uğradığı kahvehane nedeniyle, bugün Eyüpsultan'da bulunan o meşhur tepe onun adıyla anılmaktadır. Türkiye'de 'Türk dostu' olarak kabul edilen Loti, 1923 yılında Fransa'da hayata veda etmiştir. Kendisine bu denli yakın hissettiği Osmanlı kültürü ve İstanbul'un atmosferini, evine dahi taşıyarak adeta bir 'Osmanlı odası' yaratması, onun bu topraklara duyduğu derin sevginin bir kanıtı olarak görülüyor.
