Hürmüz Gerginliği Azalırken Küresel Piyasalar Rekora Koştu, Petrol Fiyatları Düştü
ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslarda olumlu sinyallerin artması, küresel piyasalarda tansiyonu düşürerek yatırımcıların risk iştahını önemli ölçüde artırdı. Özellikle Hürmüz Boğazı'na yönelik olası bir anlaşma beklentisi, jeopolitik endişeleri hafifleterek petrol fiyatlarında belirgin bir gerilemeye yol açtı. Bu durum, küresel borsaların tarihinde yeni zirveler görmesine zemin hazırladı. New York ve İstanbul borsalarında görülen rekor kapanışlar, piyasalardaki bu iyimser havanın somut göstergeleri olarak öne çıktı. Yatırımcıların bir sonraki odak noktası ise ABD'den gelecek olan ve iş gücü piyasasının sağlığına dair önemli ipuçları sunması beklenen istihdam verileri oldu.
Orta Doğu'da kalıcı bir barış ve istikrar ortamı yaratılması hedefiyle yürütülen görüşmelerde, ABD ve İran'ın yakın zamanda bir uzlaşıya varabileceği yönündeki beklentiler, finansal varlıkların fiyatlanmasında etkisini gösterdi. Jeopolitik risklerin azalacağına dair güçlü öngörüler, şirketlerin açıkladığı güçlü finansal sonuçlarla birleşince, küresel sermaye piyasalarında pozitif bir hava esti. Özellikle Amerikan borsaları, bu olumlu atmosferden en çok faydalananlar arasında yer aldı ve tarihi kapanış rekorlarını tazeledi. Bu gelişmeler, küresel ekonominin geleceğine dair daha olumlu bir bakış açısı oluşmasına katkı sağladı.
ABD Hazine Bakanı'nın İran ile yapılan müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini ve Hürmüz Boğazı'nın durumuyla ilgili olası bir anlaşmanın yakın zamanda sonuçlanabileceğini belirtmesi, piyasalarda önemli bir etki yarattı. Dışişleri Bakanı'nın da süreci doğrulayan ve nihai bir karara varılmamış olsa da ilerleme kaydedildiği yönündeki açıklamaları, Hürmüz Boğazı'nın küresel enerji ticareti için taşıdığı stratejik önemin altını çizdi. Bu umut verici gelişmeler, ham petrol fiyatlarında ve tahvil faizlerinde gözle görülür bir düşüşü tetikledi. Özellikle Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatındaki sert düşüş, son bir ayın en düşük seviyesine gerileyerek piyasa dinamiklerinde yaşanan değişimin önemli bir göstergesi oldu.
Analistler, Orta Doğu'daki gerilimin azalmasının petrol fiyatlarındaki düşüşü hızlandırdığını ve aynı zamanda Amerika Merkez Bankası'nın (Fed) yıl sonuna kadar faiz artırma olasılığını zayıflattığını vurguluyor. Bu durum, para piyasalarındaki faiz beklentilerinde de değişikliğe yol açtı. Fed'in eylül ve ekim toplantılarında faiz artırım ihtimallerinin düşmesi, küresel likidite üzerinde olumlu bir etki yaratma potansiyeli taşıyor. Öte yandan, ABD'de enflasyon göstergelerindeki yavaşlama eğilimi ve açıklanacak olan ADP özel sektör istihdam verisi, iş gücü piyasasının mevcut durumunu ve Fed'in gelecekteki para politikası adımlarına dair ipuçlarını belirleyecek. Cuma günü açıklanacak olan tarım dışı istihdam verileri ise bu konudaki en net resmi ortaya koyacak.
Bu olumlu gelişmelere ek olarak, bilanço sezonunda açıklanan şirketlerin finansal sonuçları da piyasaları desteklemeye devam etti. Uzay teknolojileri ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren SpaceX'in gelirini yıllık bazda önemli ölçüde artırması ve halka arz sonrası ilk bilançosunda güçlü bir performans sergilemesi, teknoloji ve havacılık sektörlerine olan ilgiyi artırdı. Yapay zeka ve uydu bağlantısı gibi segmentlerdeki gelir artışları dikkat çekiciydi. Benzer şekilde, yazılım şirketi Palantir Technologies'in de gelirini beklentilerin üzerinde artırması ve yıllık gelir tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi, teknoloji şirketlerinin genel olarak güçlü bir ivme yakaladığını gösterdi. Bu tür olumlu şirket haberleri, küresel borsalardaki yükseliş trendini destekleyen önemli faktörler arasında yer aldı.
Makroekonomik veri akışında ise ABD'de JOLTS açık iş sayısı verisinin piyasa beklentilerinin altında kalması, iş gücü piyasasında bir miktar soğuma sinyali olarak algılandı. Bu durum, faiz artırımı beklentilerini yumuşatan bir diğer etken olarak değerlendirildi. Tahvil faizlerindeki düşüş eğilimi ve dolar endeksindeki gerileme, altının ons fiyatında yükselişe neden oldu. Altının bu dengeleyici rolü, küresel ekonomik belirsizliklerin devam ettiği dönemlerde yatırımcılar için güvenli bir liman olma özelliğini pekiştirdi. ABD borsalarındaki rekor seviyeler ve Avrupa ile Asya piyasalarındaki pozitif kapanışlar, küresel çapta artan bir risk iştahına işaret etti.
Avrupa borsaları da Orta Doğu'daki gelişmelerin sakinleşmesi ve Hürmüz Boğazı'nın ticarete açık kalacağına dair umutların artmasıyla alıcılı bir seyir izledi. İngiliz enerji devi bp'nin elde ettiği yüksek kar rakamları ve uluslararası bankacılık devi HSBC'nin karlılığındaki önemli artış, enerji ve finans sektörlerindeki olumlu tabloyu yansıttı. Bölgede açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, Euro Bölgesi'nde imalat sektöründeki büyümenin hızlandığına işaret ederken, İngiltere'de bu göstergenin hafif bir ivme kaybettiği görüldü. Bu karışık makroekonomik veriler, Avrupa ekonomisinin toparlanma sürecindeki farklılıkları ortaya koydu.
Asya piyasaları da küresel borsalardaki iyimser havadan nasibini alarak genel olarak pozitif bir kapanış gerçekleştirdi. Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyonist baskıları hafifleteceği beklentisi, Japonya'da tahvil talebini artırarak faizlerin gerilemesine neden oldu. Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) toplantı tutanaklarında, Orta Doğu'daki belirsizliklere rağmen yapay zeka odaklı firmaların güçlü performansının piyasa duyarlılığını desteklediği belirtildi. Bölgede açıklanan hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri, Japonya ve Çin'de ekonomik aktivitenin genişlemeye devam ettiğini gösterdi. Bu olumlu tablo, Asya borsalarındaki genel yükselişi destekledi.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü önemli bir yükselişle tamamlayarak yatırımcılarına kazanç sağladı. Vadeli işlem piyasasında da BIST 30 endeksine dayalı kontratlar, akşam seansında pozitif bir seyir izledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yayımladığı fiyat gelişmeleri raporunda, temmuz ayında tüketici enflasyonunun ana eğiliminde bir önceki aya göre gerileme yaşandığına dikkat çekildi. Dolar/TL kurundaki stabil seyrin devam etmesi, yurt içi piyasalarda olumlu bir hava estirdi. Analistler, küresel piyasalarda takip edilecek önemli veriler arasında ABD'den gelecek ADP özel sektör istihdamı ve çeşitli ülkelerin PMI verilerinin bulunduğunu belirtirken, BIST 100 endeksi için önemli direnç ve destek seviyelerini de paylaştılar.
